Uzun Tavlada Baş Kuralı: Tur Başına Bir Pul
Uzun tavlada her tur baştan neden genellikle tek pul çıkarılır? Kuralı, seçenekleri ve ilk tur istisnasını öğrenin.
Baştaki kalabalık ve hareket sırası
Uzun tavlanın açılışında on beş pulun aynı yerde beklemesi tesadüf değildir. Yeni başlayan biri iki zar attığında iki farklı pulu çıkarma isteği duyabilir. Ne var ki baş noktasının özel bir sınırı vardır. Bu anlatımda kendi başınızı 24. nokta, evinizi 1 ile 6 arasındaki noktalar olarak düşünün. Normal turda baştan iki ayrı pul çıkarmak yasaktır. Her iki pulun gideceği noktalar boş olsa bile bu sınır değişmez.
Kural oyunun temposunu belirler. Her tur birkaç pulu değil, sırayla yeni bir pulu yola sokarsınız. İlk pul diğer zarla devam edebilir. Bir sonraki turda artık yolda olan pulu oynatabilir veya yeni bir pulu baştan çıkarabilirsiniz. Böylece oyun sadece zar toplamını hesaplama meselesi olmaktan çıkar. Oyuncu hangi pulun geliştirileceğine, hangisinin bekletileceğine ve önündeki kapalı noktaların nasıl aşılacağına karar verir.
İki hareket, tek çıkış olabilir
5 ve 3 attığınızı varsayın. Başta duran bir pulu 24'ten 19'a, ardından 19'dan 16'ya götürmek, noktalar açıksa tek baş çıkışıdır. İki ayrı zar oynanmıştır ama yeni yola çıkan tek pul vardır. Başka bir öneride ilk pul 24'ten 19'a, ikinci pul 24'ten 21'e gider. İkinci öneri normal tur için yasaktır, çünkü iki farklı pul başlangıç yığınından ayrılmış olur.
Bunu anlatırken kaç kez pulu elinizle kaldırdığınızı saymayın. Aynı pulu iki defa kaldırmak ikinci bir baş çıkışı yaratmaz. Sayılması gereken şey baştan ayrılan ayrı pulların sayısıdır. İki zarın yasal varış noktaları da ayrı ayrı kontrol edilir. Baş sınırı, zarların oynanma zorunluluğunu ortadan kaldırmaz. Yalnızca hamleleri hangi pullara dağıtabileceğinizi değiştirir.
Yoldaki pul, yeni çıkan pula eşlik eder
Başta on dört pulunuz kaldığını, önceki turda çıkan pulun 14'te olduğunu düşünün. 4 ve 2 geldiğinde yeni bir pulu 24'ten 20'ye çıkarıp eski pulu 14'ten 12'ye oynatabilirsiniz. İki pul hareket etmiş olsa da baştan yalnız bir tanesi çıkmıştır. Her iki inişin açık olması şarttır. Başka yasal bir plan, 14'teki pulu iki zarla oynatmak olabilir. Kurallar her turda zorunlu olarak yeni pul çıkarılmasını istemez.
Baş kuralı en fazla bir çıkış der, mutlaka bir çıkış demez. Bazen baştan gelen pulun varacağı nokta kapalıdır. Yoldaki başka pulu hareket ettirmek yine mümkün olabilir. Bazen de pozisyonunuzu korumak amacıyla yeni çıkış yapmadan iki zarı eski pullarla kullanırsınız. Bu tür tercihlerin uygunluğu tam hamle zorunluluğuyla birlikte değerlendirilir. Sadece başlangıç yığınına bakarak geçerli hamle yok demek yanlıştır.
Dört hamle, dört yeni pul değildir
3-3 gibi çiftler aynı sayıda dört hamle verir. Örneğin bir pul 24'ten 21'e çıkabilir, daha sonra 18'e ilerleyebilir. Kalan hamleler açık inişleri bulunan eski pullarla oynanır. Dört yeni pulun sırayla baştan alınması normal turda mümkün değildir. Bu farkı unutursanız iyi görünen bir duvarı kurarken farkında olmadan illegal bir açılış yapabilirsiniz.
Oyuncunun kendi ilk turunda 6-6, 4-4 veya 3-3 geldiğinde ise dar bir istisna vardır. Rakibin başı tek pulu ilerletmenin normal devamını kapatıyorsa ikinci pulun baştan çıkmasına izin verilebilir. Örneğin ilk 6-6 için 24'ten 18'e inen pulun 12'ye ilerlemesi rakibin başı yüzünden durabilir. Bu izin sonraki turlara taşınmaz. Sırf iki zar aynı diye istisna kabul edilmez.
Baş kuralı stratejiyi nasıl etkiler?
Baştaki pullar hiç vurulmayacak olsa da çok geç gelişmeleri yarışın sonunu zorlaştırabilir. Uzun tavlada vurma mekaniği olmadığı için mesele tehlikeli tek pul bırakmak değil, zamanı ve açık noktaları iyi kullanmaktır. Yeni çıkan pulu aşırı ileri taşımak yerine başka pullara güvenli inişler oluşturmak kimi zaman daha değerlidir. Ancak bu, her turda baştan çıkışı zorunlu hâle getirmez. Kurallarla stratejiyi ayrı düşünün.
Bir başka sınır altı noktalı kesintisiz duvardır. Rakibin on beş pulunun tamamını geride bırakacak bir duvar kurmak yasaktır. Baştan tek pul çıkarmış olmanız duvarın yasal olduğu anlamına gelmez. Her hamlede hem yeni çıkan pul sayısını hem de yaratılan engelin sonucunu denetleyin. Tek bir kuralı ezberleyen oyuncu diğerini kolayca ihmal edebilir.
Bir arkadaşınıza uygulamalı anlatın
On beş pulu bir köşeye koyun, 24 numarasını yazın. İki zar atıp bir pulu ilk zara göre ilerletin. Ardından ikinci zarı aynı pul veya daha önce oyuna çıkmış başka pul üzerinde deneyin. Başta kaç pul kaldığını takip edin. Daha sonraki bir turda farklı zarlara farklı pullar vererek kuralın iki hareketi yasaklamadığını gösterin. Yasaklanan, normal turda iki yeni pulun baştan ayrılmasıdır.
Nard Online'un /play/ tarayıcı oyununda yasal hamle gösterimi ve onay öncesi geri alma bulunur. Android uygulaması Google Play'de canlıdır. Öğretici örneklerin oyun motorundaki geçerli sürümle kontrol edilmesi yine de önemlidir. iPhone sürümü App Store incelemesindedir; kesin tarih verilemez.
Alıştırma defteri
1. İlk 5 ile 3
Bütün pullar 24'te olsun. Önce beşle bir pulu 19'a, sonra üçle aynı pulu 16'ya götürün. İki inişin açık olduğunu varsayın. Başta on dört pul kalır. Şimdi bir pulu 19'a, başka bir pulu 21'e çıkarma planını değerlendirin. Toplam mesafe yine sekizdir, fakat normal turda iki ayrı baş çıkışı oluşur. Bu ikinci planın neden yasak olduğunu toplama işlemiyle değil, pul sayısıyla açıklayın.
2. Eski pul 14'te bekliyor
Önceki turdan bir pul 14'te, diğer on dört pul başta olsun. Zarlar 4 ve 2. Yeni pulu 24'ten 20'ye çıkarıp eski pulu 14'ten 12'ye oynatmak, noktalar açıksa uygun olabilir. Burada iki farklı pul hareket eder, ancak yalnızca bir tanesi baştan yeni ayrılır. İkinci hareketin başka bir pul tarafından yapılması baş kuralını bozmaz. Bu ayrımı bir arkadaşınızın gördüğü hareket sayısından bağımsız düşünün.
3. Baştan çıkmadan tur geçirmek
Pulunuz 17'de ve zarlar 6 ile 1 olsun. 11 ve 10 açıksa 17'den 11'e, oradan 10'a ilerleyebilirsiniz. Bu tur baştaki pullar azalmadı. Yine de baş sınırı ihlal edilmiş olmaz, çünkü en fazla bir pul çıkarılması söylenir. Tam hamle zorunluluğu ayrı değerlendirilir. Ardından yeni bir pul çıkarmamayı seçmenin uzun yarış üzerindeki olası maliyetini düşünün.
4. İki yeni pul önerisi
Başta çok pul var, 6 ve 5 gelmiş. Bir pul 18'e, başka pul 19'a kolayca gidebilir gibi görünür. Ne var ki iki farklı pul baştan ayrılacağı için bu plan normal turda geçersizdir. Birinci pulu iki zarla devam ettirip ettiremeyeceğinizi inceleyin. Daha önce yola çıkmış pullar varsa diğer zarın kullanımı onlar üzerinden de kontrol edilir. Hızlı görünen plan her zaman yasal değildir.
5. Dördüncü turdaki 3-3
Oyunun dördüncü turuna geldiniz ve 3-3 attınız. Bir pulu 24'ten 21'e çıkarabilirsiniz. Kalan üç hamle ayrı ayrı yeni pul çıkarmak için kullanılamaz. 21'den 18'e devam etmek veya ileride duran pulları oynatmak mümkün olabilir. İlk tur istisnasını burada tekrar uygulamak doğru olmaz. Aynı zarın farklı turda farklı çıkış sayısı oluşturmasının nedeni zaman koşuludur.
6. 19 noktası rakibe ait
Baştan beş oynayarak 19'a çıkmak istiyorsunuz, ancak orada rakip pul var. Bunun yerine bir ile 23'e çıkmak, nokta açıksa mümkün olabilir. İlerideki başka bir pul beşi oynayabilir. Baş noktasına bir zarla yol kapalı olması, diğer bütün hamlelerin kapalı olduğu anlamına gelmez. Tam turu değerlendirmeden pes etmek zorunlu hareket kuralını ihlal edebilir.
7. 2 ve 1 ile bir tek pul
Başta on beş pul varken 2 ve 1 geldiğini düşünün. İlk pulu 24'ten 22'ye, ardından 21'e oynatmak yasal olabilir. Şimdi 22'yi kapalı, 23'ü açık kabul edin. Sıra ve ara iniş önem kazanır. İkinci bir yeni pulu ayrı zarla çıkarmak çözüm değildir. Her yasal öneride baştan ayrılan ayrı pulları sayın; doğru işlem bazen ilk bakışta sezilenden farklıdır.
8. İlk 6-6 ve rakibin başı
İlk turunuzda rakibin başı sizin 12. noktanızı kapatıyor. Bir altılık 24'ten 18'e götürür. Sonraki altılık 12'ye inmek ister, fakat orası kapalıdır. Nard Online'un belirli açılış istisnası bu engel nedeniyle ikinci pulun baştan çıkmasına izin verebilir. Bunun yalnızca ilk tur ve listelenen çiftler için geçerli olduğunu açıklayın. Normal sonraki çiftlere bu hakkı aktarmayın.
9. Beşinci turdaki 3-3
Önceden birkaç tur oynadınız ve şimdi 3-3 geldi. Rakip hâlâ 12'de olabilir, ancak sizin ilk turunuz bitmiştir. Baştan iki pul çıkarma istisnası artık uygulanmaz. Yeni çıkan en fazla bir pul vardır; kalan üçlü hamlelerin başka yoldaki pullarla nasıl oynanabileceğini araştırın. Pozisyon şekil bakımından benzer görünse de turun sıra numarası sonucu değiştirir.
10. Altı noktalı duvarla çakışma
Baştan tek pul çıkararak altıncı yan yana noktayı doldurabiliyorsunuz. İlk kurala uyuyorsunuz, fakat rakibin bütün on beş pulu oluşturulan duvarın gerisinde kalıyorsa hamle yasaktır. Başa ilişkin izin, rakibi tümüyle hapsetme yasağını kaldırmaz. Bu örneği iki sütuna ayırın: baştan kaç pul çıktı ve duvar rakibin hangi pullarını etkiliyor? İki kontrol birlikte yapılmalı.
11. Her tur yeni çıkanları sayın
Defterinize başta kalan pul sayısını ve bu tur ilk kez yola çıkan pulları yazın. Normal koşullarda yeni çıkanların sayısı sıfır veya birdir. Kaç zar hareketi yapıldığı bu sayıyı değiştirmez. Özel ilk tur çift durumunu ayrıca işaretleyin. Böyle bir alışkanlık, hem eğitimde hem maç sırasında yanlış bir hamleyi fark etmenizi sağlar. Sadece zarın büyüklüğünü konuşmak yeterli değildir.
Sıkça sorulan sorular
Uzun tavlada baş nedir?
Oyuncunun on beş pulunun oyuna başladığı tek noktadır. İki oyuncunun başları çapraz köşelerdedir.
Bir turda kaç pul baştan çıkar?
Normalde en fazla bir pul çıkar. Diğer hareketler aynı veya daha önce çıkarılmış pullarla yapılabilir.
Her tur bir pul çıkarmak zorunlu mu?
Hayır. Kural en yüksek çıkış sayısını belirler. Yasal zar hareketlerini oynama zorunluluğu yine vardır.
Çift gelince dört pul çıkar mı?
Hayır. Çift dört hareket verir ama dört yeni baş çıkışına izin vermez.
İlk 6-6 neden ayrı?
Rakibin başı normal devamı kapatıyorsa ilk tur istisnası ikinci pulu çıkarmaya izin verebilir.
Beşinci turda 3-3 istisnası var mı?
Hayır. İstisna yalnızca oyuncunun kendi ilk turundadır.
Eski pul ile yeni pul birlikte hareket eder mi?
Evet, her iki iniş yasal olduğunda farklı pullar zarları paylaşabilir ve yalnız bir yeni pul çıkmış olur.
Vurulan pul başa geri döner mi?
Uzun tavlada vurma yoktur. Bar mekanizması kısa tavlada bulunur.
Baş kuralı duvarı etkiler mi?
Gelişim hızını etkiler, fakat bütün rakip pulları kapatan altı noktalı duvar yasağı ayrıca sürer.
Kuralı nerede deneyebilirim?
Nard Online'un tarayıcı oyununda baştan çıkan ayrı pulları sayarak çalışabilirsiniz.