Uzun nərddə strategiya nə deməkdir
Çayxanada nərd oynayan adamların tez-tez dediyi bir fikir var: yaxşı zər gələndə hamı oynayar. Bunun yarısı doğrudur. Güclü gediş çox vaxt yaxşı zəri gözləmədən, gələcək zərlərin heç olmasa bir neçəsini işlədə biləcəyiniz mövqe yaratmaqdır. Uzun nərddə hər oyunçunun 15 daşı öz başında başlayır. İki tərəf də taxta üzərində saat əqrəbinin əksinə hərəkət edir və hərəsinin ayrıca evi var. Məqsəd bütün daşları evə gətirib rəqibdən tez çıxarmaqdır.
Burada qısa nərddəki kimi vurmaq yoxdur. Rəqibin bircə daşı hansısa qapıdadırsa, ora sizin üçün bağlıdır. Başdan isə adi gedişdə cəmi bir daş çıxarmaq olar. İstisna yalnız şəxsin ilk gedişində 3 və 3, 4 və 4, yaxud 6 və 6 qoşaları üçün nəzərdə tutulur. Hər iki zəri mümkün qədər tam oynamaq, qoşada dörd hərəkəti nəzərə almaq da strategiyanın sərt çərçivəsidir. Yaxşı görünən, lakin qaydaya sığmayan gediş strategiya sayılmır.
Bu mətn Nard Online üçün təsdiqlənmiş uzun nərd qaydalarına əsaslanır. Fərqli məclislərdə başqa hesablaşma adətləri ola bilər. Biz onları avtomatik tətbiqə aid etmirik. Əvvəlcə Uzun nərd qaydaları səhifəsində oyunun hüquqi deyil, oyun qaydası baxımından sabit hissəsini öyrənin, sonra mövqe qərarlarına keçin.
Taxtanı öz tərəfinizdən oxuyun
Nümunələrdə daşın sahibi olan oyunçunun baxışından hesablayırıq. Baş 24-cü qapıdır. Ev 6-cı qapıdan 1-ci qapıya qədərdir. Daş 18-də dayanıb beş oynayırsa, rəqib o yeri tutmayıbsa, 13-ə gəlir. Bu rəqəmlər fiziki taxtanı hər kəs üçün ayrı istiqamətə çevirmir. Hər iki oyunçu yenə saat əqrəbinin əksinə gedir. Sadəcə, öz yolumuzu rəqəmlərlə ifadə etmək üçün eyni izah üsulunu seçirik.
İlk tapşırıq üçün 24-dən 18-ə altı, 18-dən 13-ə beş xallıq hərəkəti təsəvvür edin. İki ayrı zər istifadə olunur və hər dayanacaq açıq olmalıdır. Son qapının boş olması aradakı dayanacağı keçməyə icazə vermir. Bəzən beşi əvvəl, altını sonra oynamaq eyni son qapıya aparır, amma aralıq qapılar başqa olur. Rəqibin daşına görə bir ardıcıllıq açıq, o biri bağlı qala bilər.
Başlanğıc mövqedə sizin 12 adlandırdığınız qapıda qarşı tərəfin başı yerləşir. Bu fakt xüsusən ilk qoşaları dəyərləndirərkən vacibdir. Taxtaya baxmadan yalnız cəmi hesablayan adam 6 və 6-nı tək daşa davam etdirmək istəyər, lakin ikinci altılıq onu rəqibin başına gətirər. Səhvin qarşısını almaq üçün hər gedişi dəqiq qapılarla söyləməyi vərdiş edin.
Başdan çıxışın qiyməti
Uzun nərddə çox daşın bir qapıda gözləməsi adi başlanğıc vəziyyətidir. Ancaq həmin yığını vaxtında azaltmasanız, qabağa çıxmış iki daşınızın sürəti oyunu qurtarmayacaq. Hamı evə çatmadan heç bir daşı çıxarmaq olmaz. Buna görə ilk mərhələdə hər növbədə başdan çıxış imkanını yoxlamaq faydalıdır. Başdan çıxarılan daş yalnız məsafə qət etmir, həm də növbəti gedişlər üçün yeni dayanacaq yarada bilər.
Bununla belə, hər zərdə hökmən başdan çıxmaq barədə mütləq qayda yoxdur. Bəzən zərin biri yalnız qabaqdakı daşla oynana bilir. Bəzən isə başdan çıxmaq mümkündür, amma bu seçim sizi sonradan tam bağlı dəhlizə aparır. Gedişdən əvvəl iki sual verin: hansı daş daha çox geridə qalacaq və hansı seçim növbəti zərə daha geniş cavab verəcək? Başdakı ehtiyatı azaltmaqla öz sərbəstliyinizi itirmək eyni şey deyil.
Tutaq ki, başda 13 daş, 18-də bir daş, 16-da başqa daş var. 5 və 2 gəlir. 24-dən 19-a çıxış, 16-dan 14-ə hərəkət variantı yalnız müvafiq qapılar açıqdırsa işləyir. Başqa ehtimal 18-dən 13-ə, ardınca 13-dən 11-ə getməkdir. Birinci seçim yeni daş çıxarır, ikinci əvvəlki daşı uzaqlaşdırır. Qərarı rəqibin hansı qapılara yaxınlaşdığı müəyyən etməlidir.
İlk 6 və 5 zərinin təhlili
Altı və beş açılışı ona görə maraqlıdır ki, oyunçu ilk dəfə zərin ardıcıllığını hiss edir. Baş 24-dədirsə, 24-dən 18-ə, oradan 13-ə keçmək on bir xal irəliləyişdir. Lakin yalnız 18 və 13 boş olanda bu gediş mümkündür. Zərləri tərsinə oynamaqla 24-dən 19-a, sonra 13-ə gəlmək olar. Son dayanacaq eynidir, amma aralıq qapı dəyişir. Nərddə bəzən məhz bir qapının tutulması bütün variantı dəyişir.
İlk növbədə bu zərlə 24-dən 18-ə bir daş, 24-dən 19-a başqa daş çıxarmaq olmaz. Başdan bir gedişdə iki daş çıxarmaq istisnası adi 6 və 5 zərinə aid deyil. Oyunda fərqlilik yaratmaq istəyən adam əvvəl qaydanın buna icazə verdiyini yoxlamalıdır. Nard Online qanuni gedişləri göstərir, təsdiqləmədən əvvəl geri almağa da imkan verir. Ancaq bunun rahatlığı düşünməyi əvəz etmir.
Ən yaxşı açılışı yalnız daşın nə qədər uzağa getməsi ilə ölçməyin. Birinci daş lap önə keçə bilər, lakin sonrakı daşlar rəqibin qapılarının arxasında növbə gözləyə bilər. Güclü başlanğıc ilk üç və ya dörd daşın rahat hərəkətinə zəmin hazırlayır. Özünüzdən soruşun: indi açdığım qapı növbəti çıxan daş üçün körpüdür, yoxsa yalnız keçib gedən bir daşın izi?
Qoşa zərlərlə açılış
Qoşa zər dörd eyni addım deməkdir. Məsələn, 4 və 4 gələndə dörd dəfə dörd xallıq hərəkət araşdırılır. Başdan çıxışın istisnasını məhz ilk gedişlə bağlamaq lazımdır. Oyunun müəyyən etdiyi 3 və 3, 4 və 4, 6 və 6 qoşalarında iki daşın çıxmasına imkan verilə bilər. Sonrakı növbələrdə bu güzəşt təkrarlanmır. Hər dəfə qoşa gələndə iki daş çıxaran oyunçu düzgün qayda ilə oynamır.
İlk 6 və 6-da 24-dən 18-ə gedən daş növbəti altılıqla 12-yə düşmək istəyər. İlkin taxtada rəqibin başı orada olduğu üçün bu dayanacaq bağlıdır. Qaydadakı istisnanı məhz belə konkret vəziyyətlə yadda saxlamaq asandır. 5 və 5-lə eyni hökmü vermək düzgün olmaz, çünki zərlər və aralıq dayanacaqlar başqadır. Hər qoşanın dörd hissəsini ayrılıqda yoxlayın.
Qoşa zər yalnız sürətlə qaçmaq fürsəti deyil. Bəzən iki müxtəlif qapını saxlamağa, bəzən geridə qalan daşı irəlilətməyə kömək edir. Oyunun ortasında 3 və 3 gələndə tək bir daşı on iki xal aparmaq cazibəli görünə bilər. Lakin üç xallıq dayanacaqlardan biri bağlıdırsa həmin ardıcıllıq işləməz. Daşların harada dayandığını yoxlayaraq gedişi seçin.
Tək daşla qapı saxlamaq
Qısa nərddə iki daşla qapı qurmağa alışanlar uzun nərddə təəccüblənir. Burada bir daş kifayətdir. Rəqib o qapıya enə bilmir və sizin daşınızı vura bilmir. Ona görə 14-də tək dayanmış daş bəzən dörd daşdan ibarət başqa yığından daha qiymətli olur. Məsələ daş sayında deyil, qarşı tərəfin hansı zərləri işlədə bilməməsindədir.
Bir qapının təsirini ölçmək üçün onun ətrafındakı rəqib daşlarına baxın. Rəqibin yaxınlaşıb enmək istədiyi nöqtədirsə, həmin yeri saxlamaq ona vaxt itirdə bilər. Amma bütün rəqib daşları o sahəni keçibsə, əvvəlki müdafiə qapısını qorumaq mənasını itirir. O daşı irəli aparmağın vaxtı çatır. Vəziyyət dəyişdiyi halda köhnə planı müdafiə etmək yaxşı strategiya deyil.
Məsələn, 14-dən 10-a getməyə dördünüz var, lakin 10-u rəqib tutubsa gediş yoxdur. Oradakı rəqib daşının tək və ya çox olması fərq etmir. Başqa daşla qanuni hərəkət axtarmalısınız. Bu xırda görünən qayda uzun nərddə bütün hücum düşüncəsini dəyişir. Burada vurmaq üçün həssas daş axtarmırsınız, boş qapılar arasında rəqibin yolunu daraldırsınız.
Daşları üst-üstə yığmağın problemi
Bir qapıda çox daş saxlamaq ona əlavə kilid vurmur. Rəqib həmin qapıya onsuz da bir daş varsa daxil ola bilməz. Üst-üstə yığılmış böyük ehtiyat bəzən son oyun üçün faydalı olur, lakin orta oyunda manevr imkanını azalda bilər. Eyni yerdə beş daş varsa, onlar cəmi bir qapını tutur. Beş müxtəlif uyğun qapıda bir daş olsa, beş ayrı enmə nöqtəsi nəzarətdə qala bilər.
Deməli, hər daşınızı ayrıca qapıya yaymaq da avtomatik düzgün seçim deyil. Aralarında böyük boşluqlar yarananda sizin daşlarınız öz növbəti hərəkəti üçün uyğun dayanacaq tapmaya bilər. Faydalı düzülüşdə yaxınlıq və çeviklik birlikdə olur. İki zərlik müxtəlif ardıcıllıqlar üçün açıq mövqe saxlayırsınızsa, gələcəkdə pis zərdən daha az zərər görürsünüz.
Təsəvvür edin, 13-də dörd daşınız var, 8 isə boşdur. Beş oynayaraq bir daşı 8-ə aparmaq, 13-də üç daş qoymaq mümkündürsə, artıq iki qapını tutursunuz. Ancaq 13 rəqibin keçmək istədiyi əsas qapıdırsa və orada son daş qalıbsa, onu tərk etmək başqa nəticə verər. Sadəcə yığını azaltmaq xətrinə qapı buraxmayın. Hər addımın taxta üzərində hansı hüququ itirdiyini və qazandığını görün.
Beş qapı və altıncı qapı sərhədi
Ardıcıl beş qapı rəqibin hərəkətini xeyli çətinləşdirə bilər. Bu düzülüşün üstünlüyü daşların bir-birini vurmaqdan qoruması deyil, rəqibə boş enmə yeri saxlamamasıdır. Altıncı qapını tutmağa hazırlaşanda isə təkcə hansı zərin gəldiyini yoxlamırsınız. Uzun nərddə altı ardıcıl bağlı qapı bütün 15 rəqib daşını arxada saxlayırsa, belə sədd qurmaq qadağandır.
Nümunə: özünüzün 13, 12, 11, 10 və 9 qapıları tutduğunuzu düşünün. 8 boşdur. Ora enən gediş altı ardıcıl qapı yaradar. Əgər qarşı tərəfin bütün 15 daşı bu səddin arxasındadırsa, gediş qanunsuzdur. Rəqibin heç olmasa bir daşı artıq səddin önünə keçibsə vəziyyət dəyişir, amma qalan gediş qaydaları yenə yoxlanmalıdır. Boş görünən qapı hər zaman hüquqi baxımdan açıq deyil.
Beşlik səddin özünü də həmişə qorumağa dəyməz. Oyunçunun bütün daşları uzağa çıxıbsa, arxada saxladığınız müdafiə daşları öz yarışınızı ləngidər. Güclü oyunçu səddin nə zaman qurulduğunu yox, nə zaman sökülməli olduğunu da bilir. Taxtaya bir şəkil kimi deyil, hər növbə dəyişən keçidlər sistemi kimi baxın.
Rəqibin yolunu da hesablayın
Öz daşlarınızı saymaq kifayət etmir. Qarşı tərəfin hansı qapıları keçdiyini, hansı qapıların arxasında qaldığını görməsəniz, qurduğunuz səddin dəyərini qiymətləndirə bilməzsiniz. Rəqibin perspektivindən onun 24-cü başından 1-ci ev qapısına doğru yolunu izləyin. Fiziki taxtada sizin nömrələrinizlə onun nömrələri eyni mövqeni ifadə etmədiyi üçün rəqəmləri qarışdırmamaq vacibdir.
Bir variantda siz öndəki daşı yeddi xal aparırsınız. Digərində iki zərlə bir qapını saxlayır və başdan yeni daş çıxarırsınız. Əgər rəqib hələ həmin qapıya çatmayıbsa, ikinci seçim ona çətinlik yarada bilər. Rəqib artıq o sahəni arxada qoyubsa, qapıya bağlı qalmaq sadəcə vaxt itkisidir. Deməli, eyni zərlə edilən yaxşı gediş rəqibin mövqeyindən asılı olaraq dəyişir.
Mənalı bir məşq edin: rəqibə növbəti gedişdə 6 və 5 gəlsə haralara enə bilər? Sonra 2 və 1 gəlsə hansı yolları bağlı qalacaq? Bu iki sual sizin qapının həqiqətən təsirli olub olmadığını göstərir. Yalnız bir gözəl zər ardıcıllığını bağlayan qapı ilə bütün real seçimləri daraldan qapı eyni deyil.
Sürətlə qaçmaq, yoxsa mövqe saxlamaq
Oyun zamanı iki ayrı yarış gedir. Birincisi məsafə yarışıdır, hər daş evə yaxınlaşır. İkincisi qapılar uğrunda mübarizədir, oyunçular bir-birinin mümkün enmə yerlərini azaldır. Hansının daha vacib olduğunu mövqeyə görə müəyyənləşdirin. Rəqibin əsas daşları sizin qapılarınızdan keçibsə, uzaqdan sədd saxlamağın faydası çox azalır. Onda daşları sürətlə evə toplamaq daha məntiqli olur.
Əks halda yalnız böyük zərlərlə qabağa qaçmaq təhlükəli ola bilər. On dörd daş başda qalıb, bir daş çox qabaqdadırsa, həmin tək daş oyunu udmayacaq. Rəqib yolu daraltdıqca yeni çıxan daşlar vaxt itirə bilər. Buna görə lider daşla geridəki yığın arasındakı məsafəni də izləyin. Çox uzanmış qrup daim ən gec gələn daşın yükünü daşıyır.
Qərar verərkən belə düşünün: bu daş indi tutduğu qapıda qalsa, rəqibə hansı zərləri çətinləşdirəcək? Buradan çıxsa, özüm neçə gediş qazanacağam? Birinci cavab yox dərəcəsindədirsə, köhnə müdafiəni dağıtmaq lazımdır. Nərd strategiyası bir gedişə vurulmaq deyil, dəyişən vəziyyətə uyğunlaşmaq bacarığıdır.
Zər xallarını saymaq
Məsafəni saymaq üçün hər daşın evdən çıxışa qədər neçə xal getməli olduğunu toplayın. 18-ci qapıda iki daş, 9-da bir daş varsa bu üç daşın cəmi 45 xalı qalır. Başda duran 15 daş isə başlanğıcda 15 dəfə 24, yəni 360 xal məsafə deməkdir. Bu hesab yarışın ümumi mənzərəsini verir, amma hansı növbədə neçə xal oynaya biləcəyinizi tam göstərmir.
Məsələn, 6 və 5 zərinin hər ikisi qanuni istifadə olunubsa, cəmi on bir xal azalmış olur. Ancaq bağlı qapılar üzündən zərin bir hissəsi işlənmirsə irəliləyiş də azalacaq. Bəzən rəqibin qapıları qarşısında dayanmış daha az xallı mövqe, bir qədər geri olsa da açıq marşrutu olan mövqedən zəifdir. Xal hesabı ilə keçid azadlığını eyni vaxtda izləyin.
Ən geridə qalan daşı ayrıca seçin. On daş evdə olsa da, 17-də bir daş qalıbsa bütün qrup onun yolunu gözləyir. Yalnız qabaqdakıları sürətlə yığmaq gözünüzü aldada bilər. Doğru sual budur: hansı daş hamının evə yığılmasını gecikdirəcək? Bəzən kiçik zəri həmin daşa sərf etmək, başqa yerdə böyük addım atmaqdan daha faydalı nəticə verir.
Çətin zərlərin ardıcıllığı
İki zər eyni yekun məsafəni verə bilər, amma ardıcıllıq çox şeyi dəyişər. Tutaq ki, 16-da daşınız var, 5 və 2 gəlib. Əvvəl beş oynayanda 11-ə, sonra iki ilə 9-a enirsiniz. Əvvəl iki oynayanda 14-ə, sonra beşlə yenə 9-a gəlirsiniz. 11 bağlı, 14 açıqdırsa, ikinci sıra işləyə bilər. Yox əgər 14 də tutulubsa, bəlkə ayrı daşlarla oynamaq gərəkdir.
Hər iki zəri mümkün olduqda işlətmək məcburidir. Yalnız birini oynamaq mümkündürsə və ikisi də ayrı-ayrılıqda oynanıla bilirsə, böyük zər üstün tutulur. Buna görə xırda zəri gələcəyə saxlamaq kimi seçim yoxdur. Ən sərfəli plan bütün gediş variantlarını əvvəlcədən baxmaq, birini təsdiqləməmişdən qabaq qalan daşların hərəkətini də yoxlamaqdır.
Təsadüfən pis zər gələ bilər. Amma tez-tez heç bir enmə nöqtəsi tapa bilmirsinizsə əvvəlki mövqeləri yoxlayın. Bəlkə bir qapıda çox daş yığmısınız, bəlkə özünüz üçün faydalı olan aralıq qapını tərk etmisiniz. Səhvi yalnız son atılan zərdə axtarmaq öyrənməyə mane olur. Güclü oyunçular problemlərin başlanğıcını iki və ya üç gediş əvvəldə görürlər.
Ortada vəziyyəti yenidən qiymətləndirmək
Orta mərhələdə oyunçu ilk planından ayrılmağı bacarmalıdır. Bir vaxt rəqibi saxlayan beşlik qapı artıq heç nəyə mane olmursa, daşlar oradan irəliləməlidir. Başdan çıxış imkanınız azalırsa, yeni daşları oyuna gətirmək üçün qapılarda boşluq yaratmaq lazım gələ bilər. Hər yeni zər əvvəlki qərarların qiymətini dəyişir.
Özünüzə kiçik yoxlama siyahısı qurun, amma onu mexaniki tətbiq etməyin. Başda neçə daş qalıb? Ən arxadakı daş nə qədər uzaqdadır? Rəqibin hansı qapıya enməsi təhlükəli görünür? Altılıq sədd yaranma riski varmı? Bu suallar konkret mövqeni oxumağa kömək edir. Onların cavabı eyni oyunda bir neçə dəfə dəyişə bilər.
Misal üçün, 13, 12, 11, 10 və 9-da tək daşlar saxlayırsınız. Rəqibin bütün təhlükəli daşları artıq bu zonanı keçibsə, 13-dən 9-a dörd oynamaq yığımı artırsa da məntiqli ola bilər. Əgər rəqib 13-ə enmək üzrədirsə, eyni gediş zəif nəticə verər. Deməli, arxadakı səddi qorumağın nə vaxt bitdiyini bilmək də açılışda onu qurmaq qədər önəmlidir.
Evin qapısında səhv etməmək
Ev sizin 6, 5, 4, 3, 2 və 1-ci qapılarınızdır. Bir neçə daşın evə çatması hələ çıxarmağa başlamaq hüququ vermir. Bütün 15 daş içəri yığılmalıdır. Ona görə evin kənarında qalan axırıncı daş bəzən bütün oyunun taleyini həll edir. Qabaqdakı daşları gözəl düzərək geridəkini unutmaq çox rast gəlinən səhvdir.
Tutaq ki, 14 daş artıq evdədir, biri isə 8-dədir. 2 və 1 gəlir. 8-dən 6-ya iki oynamaqla son daşı evə gətirə bilərsiniz, əgər 6 açıqdırsa. Qalan bir xalı oyunun o anki qanuni imkanına görə işlətmək lazımdır. Son daş evə çatmamış başqa daşı çıxarmağı planlaşdırmaq yanlışdır. Səhnənin gözəl görünməsi qaydanı dəyişmir.
Evin qapılarına dolarkən daşları yalnız 1 və 2-də yığmağı məqsəd saymayın. Müxtəlif zərlərə cavab verən paylanma bəzən daha faydalıdır. Ən başlıcası evə sonuncu gələcək daşı vaxtında irəlilətməkdir. O qayıdana qədər digər daşların sürəti bir qədər dəyərsizləşir, çünki çıxarma mərhələsi bütün dəstənin iştirakı ilə başlayır.
Daşları çıxarmaq üçün plan
Bütün daşlar evə yığılanda məqsəd onları qanuni zər ardıcıllığı ilə taxtadan çıxarmaqdır. Altı gəldikdə 6-da daşınız varsa, onu çıxarmaq mümkün ola bilər. Həmin qapıda daş yoxdursa, böyük zərlə ən uzaqda duran uyğun daşı çıxarmaq üçün daha yuxarı qapıda daş qalmadığını da yoxlamaq lazımdır. Bəzən zəri çıxarmağa yox, evin içində başqa qapıya keçməyə sərf etmək tələb olunur.
Bu mərhələdə mövqe planı daha sadə görünsə də, diqqətsizlik bahalı ola bilər. 6-da bir, 4-də iki, 1-də üç daş qaldığını düşünün. 6 və 4 gəlirsə, adətən 6-dan birini, 4-dən birini çıxarmaq aydındır. 5 və 2 gəlsə isə aralıq qapılar və böyük zərlə çıxarma şərti araşdırılır. Hər vəziyyətdə qabaqdakı daşı kor-koranə çıxarmaq yerinə hər iki zəri necə istifadə edəcəyinizi planlayın.
Məqsəd hər dəfə ən böyük daşı çıxarmaq deyil, bütün daşların çıxma sürətini artırmaqdır. Bəzən evin içində bir hərəkət növbəti zərlərlə daha yaxşı nəticə verər. Bununla belə, məcburi hərəkət qaydalarını pozub strateji imkan seçmək olmaz. Son mərhələdə sakit hesab və düzgün zər oxumağı erkən oyundakı möhtəşəm sədd qədər qiymətlidir.
Mars fürsətinə düzgün baxış
Nard Online üçün göstərilən uzun nərd hesabında adi qələbə bir, mars iki xaldır. Mars o vaxt yaranır ki, qalib bütün daşlarını çıxarır, məğlub tərəf isə hələ bir daş belə çıxarmayıb. Bu nəticə maraqlı görünə bilər, lakin onun arxasınca getmək adi qələbəni təhlükəyə atırsa, planı yenidən düşünmək lazımdır.
Əvvəlcə öz 15 daşınızı bitirmə ehtimalını qiymətləndirin. Sonra rəqibin heç nə çıxara bilməməsi üçün qurduğunuz qapının dəyərinə baxın. Rəqib bir neçə zərə evə yığılacaqsa, onu saxlayan qapı müəyyən üstünlük yarada bilər. Amma öz axırıncı daşınız bu maneənin arxasında qalırsa, mars arzusu qələbəni əldən çıxara bilər. Zər nəticəsi təminat vermir.
Bəzi nərd məclislərində əlavə hesab adları işlənir. Məhsulun təsvirində olmayan nəticəni, məsələn başqa tətbiqlərdəki üçqat mükafatı, Nard Online qaydası kimi yazmaq doğru deyil. Yalnız təsdiqlənmiş hesab qaydasından danışırıq. Müxtəlif terminləri qarışdırmamaq üçün Nərd lüğətinə və Qısa nərd qaydalarına baxa bilərsiniz.
Nümunə mövqelər
Birinci mövqe: yeni daş, yoxsa uzaq qaçış
Başınızda 14 daş, 18-də bir daş var. 5 və 3 gəlir. 18-dən 13-ə, sonra 10-a getmək bir daşı səkkiz xal irəli aparar, uyğun qapılar boşdursa. Başdan 24-dən 19-a beşlə çıxıb, 18-dəki daşı 15-ə üçlə aparmaq da mümkün ola bilər. Birinci seçim lideri irəli çıxarır, ikinci daha çox qapını əhatə edir. Rəqibin hər iki yol üzərindəki daşlarını mütləq yoxlayın.
İkinci mövqe: altıncı qapı
Özünüz 14, 13, 12, 11 və 10 qapılarında dayanırsınız. 9-a enən qanuni məsafədə zəriniz var. Yeni dayanacaq altılıq divar yaradacaq. Qarşı tərəfin bütün daşları bu divarın gerisindədirsə, 9-u tutmaq qadağandır. Bir rəqib daşı artıq o tərəfə keçibsə, qoyulacaq daşı qalan hərəkət qaydaları ilə birlikdə yenidən araşdırın.
Üçüncü mövqe: bir yol bağlıdır
19-da daşınız var, zərlər 6 və 2-dir. Əvvəl altı oynamaq 13-ə gətirir. Rəqib 13-ü tutubsa, bu mümkün deyil. Əvvəl iki ilə 17-yə, sonra altı ilə 11-ə gedən yol isə hər iki enmə qapısı açıq olduqda işləyə bilər. Son yer eyni görünməsə belə əsas məsələ aralıq dayanacaqların qanuniliyidir.
Dördüncü mövqe: geridə qalan daş
On iki daş evdə, iki daş 8-də, son daş 17-dədir. 6 və 1 gəlir. 17-dəki daşı altı irəli aparıb 11-ə gətirmək mümkün olsa, qalan biri necə istifadə etməli olduğunuzu yoxlayın. 8-dəki daşları da evə aparmaq lazımdır. Düzgün qərarı yalnız liderin sürəti deyil, bütün 15 daşın evə nə vaxt dolacağı müəyyən edir.
Beşinci mövqe: son daşın çıxışı
Bütün başqa daşlar çıxarılıb, yalnız 3-də bir daş qalıbsa, 5 və 1 gələn anda böyük zər həmin daşı çıxara bilər, çünki daha uzaq qapıda daş qalmayıb. Lakin 6-da da bir daş varsa, 5 ilə 3-dəki daşı dərhal çıxarmaq mümkün olmaya bilər. Son oyun üçün hər qapının doluluğunu ayrıca görmək lazımdır.
Tipik səhvlər
Gözəl səddi vaxtında dağıtmamaq
Rəqibin yolu dəyişəndən sonra da yalnız əvvəlki quruluşa baxan oyunçu öz daşlarını geri saxlayır. Müdafiənin işini bitirdiyini görüb irəli hərəkət etmək vacibdir. Taxtadakı hər daşın oyunun sonunda evə çatmalı olduğunu unutmayın.
Qoşanı iki gediş kimi oynamaq
Qoşa zər dörd hissədən ibarətdir. İlk ikisini işlədib qalan iki hərəkəti diqqətdən qaçırmaq həm qayda səhvidir, həm də yarımçıq mövqe yaradır. Başdan neçə daşın çıxa biləcəyini ayrıca nəzərə alın.
Qapı sayına aldanmaq
Çox qapı tutmaq yaxşı ola bilər, amma altılıq sədd qaydası qüvvədədir. Hər qapının rəqib üçün həqiqətən əhəmiyyətli olub olmadığını yoxlayın. İstifadəsiz qapı əvəzinə sərbəst hərəkət daha çox iş görə bilər.
Sonuncu daşı unutmaq
Evə on dörd daş yığılanda qalan tək daş bütün çıxarma mərhələsini saxlayır. Hər orta oyun qərarında ən arxadakı daşın yolunu ayrıca hesablayın. Ümumi xal üstünlüyü bu maneəni özbaşına aradan qaldırmır.
Tez-tez verilən suallar
Uzun nərddə ən yaxşı ilk gediş hansıdır?
Təkcə zərə baxıb bütün mövqelər üçün bir gediş demək olmaz. İlk növbədə qanuni ardıcıllıqları müəyyənləşdirin, başdan bir daş çıxarma qaydasına əməl edin, sonra isə çıxan daşın növbəti zərlərlə hara enə biləcəyini yoxlayın. Güclü açılış digər daşlara da yol hazırlamalıdır.
Hər növbədə başdan daş çıxarmaq vacibdirmi?
Xeyr, bu, ayrıca məcburi strategiya deyil. Qayda hər iki zərin qanuni istifadə imkanına görə işlənməsini tələb edir. İlk mərhələdə başdakı yığını azaltmaq çox vaxt faydalıdır, amma bağlı qapı və başqa məcburi hərəkətlər qərarı dəyişə bilər.
Tək daş rəqibin yolunu bağlaya bilərmi?
Bəli. Uzun nərddə bir rəqib daşı həmin qapıya enməyə imkan vermir və daş vurulmur. Lakin qapının nə qədər dəyərli olması rəqibin haradan keçmək istəməsindən asılıdır. Heç kimin yaxınlaşmadığı qapını uzun müddət saxlamaq bəzən vaxt itkisidir.
Ardıcıl altı qapı bağlamaq həmişə qadağandırmı?
Xeyr. Qadağa bütün 15 rəqib daşını səddin gerisində bağlayan vəziyyətə aiddir. Rəqibin ən azı bir daşı artıq qarşı tərəfdədirsə, belə sədd başqa şərtlər də ödənildikdə mümkün ola bilər. Taxtadakı bütün rəqib daşlarını görmədən qərar verməyin.
Zər xalı hesabı niyə kifayət etmir?
Xal hesabı qalan məsafəni göstərir. Lakin qapılar bağlı olanda həmin məsafəni hər növbədə istədiyiniz qədər azaltmaq olmur. Bir qədər uzaq, amma sərbəst mövqe bəzən az xallı və ilişmiş mövqedən daha güclüdür. Məsafə ilə hərəkət imkanını birgə düşünün.
6 və 5 gələndə bir daşı on bir xal aparmaq olarmı?
Olar, əgər iki ayrıca dayanacaq qanunidirsə. Məsələn, öz 24-cü baş qapınızdan 18-ə altı, 18-dən 13-ə beş oynaya bilərsiniz, hər iki qapı açıq olduqda. Bu, bağlı aralıq qapıdan bir dəfəlik tullana biləcəyiniz demək deyil.
İnternetsiz nərd strategiyasını məşq etmək mümkündürmü?
Məhsul təsvirinə əsasən Nard Online-da Easy, Medium və Hard botlarına qarşı oflayn oynamaq mümkündür. Bir oyunda başdan çıxışa, digərində beşlik səddə, növbəti oyunda isə evə sonuncu daşın çatmasına fikir verin. Belə məşq təsadüfi oyundan daha çox öyrədir.
Mars üçün oynamaq nə vaxt məntiqlidir?
Rəqib hələ bir daş belə çıxarmayıbsa və sizin bitirmə üstünlüyünüz güclüdürsə, mars ehtimalını nəzərə almaq olar. Amma əlavə qapı qurmaq öz son daşınızı gecikdirirsə, adi qələbə də təhlükəyə düşə bilər. İki xal arzusu mövqenin real hesabını əvəz etməməlidir.
Uzun nərddə ikiqatlaşdırma kubu varmı?
Nard Online spesifikasiyası ikiqatlaşdırma kubunu Tavla Modern üçün təsdiqləyir. Uzun nərddə həmin funksiya göstərilməyib. Başqa variantlarda gördüyünüz qaydanı buraya köçürməyin.
Yekun
Uzun nərddə uğurlu oyun yolu vaxtında açmaq və lazım gələndə bağlamaq bacarığıdır. Başdan daş çıxarmağı unutmayın, amma tələsib bütün nəzarət qapılarını da tərk etməyin. Rəqibin keçidini izləyin, altı qapı qaydasına əməl edin və evə ən gec çatacaq daşı da hesablayın. Doğru strategiya bir gözəl kombinasiya deyil, çoxlu kiçik qanuni seçimdən yaranır.
Daha konkret açılış nümunələri üçün Uzun nərd açılış planı, ehtimal izahları üçün Nərd zərlərinin hesabı və yeni başlayanlar üçün Nərd öyrənmək səhifələri nəzərdə tutulub. Digər oyun növlərini qarışdırmamaq üçün Tavla strategiyası bölməsini ayrıca oxuyun.
Mövzunun başqa oyunlarla fərqini görmək üçün Nərd növləri, tez verilən qayda sualları üçün isə Nərd sualları bölmələri nəzərdə tutulub. Həmin səhifələr yayımlanmadan bu keçidlər canlı istifadəçiyə göstərilməməlidir.