Birinci məsələ: hansı nərdi oynayırsınız?
Çay süfrəsi arxasında iki nəfər nərd taxtasını açır. Birinin fikrində uzun nərd var, digəri isə beş dəqiqədən sonra rəqibin tək daşını vurmaq istəyir. Mübahisə çox vaxt zarın nəticəsindən başlamır. Sadəcə, eyni taxtanın üzərində iki fərqli oyunun qaydaları qarışdırılıb. Yeni başlayan adamın əvvəlcə bilməli olduğu budur: nərdin adı ümumi olsa da, daşların düzülüşü və hərəkət qaydaları həmişə eyni deyil.
Nard Online daxilində üç seçim var: Long Nard, Tavla Classic və Tavla Modern. Long Nard uzun nərddir. Tavla Classic qısa nərdin kubsuz növüdür, Tavla Modern isə eyni daş hərəkətlərinə əlavə olaraq ikiqatlaşdırma kubunu təqdim edir. İlk oyununuz üçün birini seçin. Hər üç oyunun qaydalarını eyni anda əzbərləməyə çalışmaq lazım deyil.
Öyrənməyin məqsədi ilk dəfədən hamını udmaq deyil. Əsas məsələ zərin hansı gedişləri məcburi etdiyini, hansı nöqtənin bağlı olduğunu, daşların nə vaxt evə toplandığını özünüz izah edə bilməkdir.
Taxtanın hissələrini tanıyaq
Nərd taxtasında iyirmi dörd üçbucaq formalı xana olur. Onlara nöqtə də deyilir. Taxta ortadakı zolaqla iki hissəyə ayrılır; həmin zolaq qısa nərddə bar kimi işlədilir. Hər tərəfdə on iki nöqtə, ümumilikdə isə altı nöqtədən ibarət dörd bölgə var. Bir oyunçu on beş açıq, digəri on beş tünd rəngli daşla çıxış edir. Adi gediş üçün iki altıüzlü zər atılır.
Bu dərsdə hərəkət edən oyunçunun baxışına görə nöqtələr 24-dən 1-ə doğru nömrələnir. 24 başlanğıc yolunun uzaq hissəsi, 1 isə finişə yaxın nöqtədir. 13/8 yazılması daşın 13-cü nöqtədən 8-ci nöqtəyə beş addım getdiyini göstərir. Gedişi oxuyanda əvvəlcə bu rəqəmlərin kimin baxışına aid olduğunu müəyyən edin.
Uzun nərddə hər iki oyunçu fiziki taxta üzrə saat əqrəbinin əksinə hərəkət edir. Qısa nərddə isə rəqiblərin fiziki hərəkət istiqamətləri bir-birinin əksidir. Bu fərqi bilmədən başqa saytdakı diaqramı təkrarlamaq bəzən səhv nəticə verir.
Oyunun əsas məqsədi nədir?
Məqsəd on beş daşın hamısını öz evinizə gətirmək və onları taxtadan çıxarmaqdır. Eviniz hərəkət yolunun son altı nöqtəsidir. Yalnız bir neçə daşı evə gətirmək kifayət etmir. Çıxarmağa başlamazdan əvvəl oyunda qalan bütün daşlar ev daxilində olmalıdır. Sonra zərlərin göstəricilərinə uyğun daşları çıxarırsınız. Bütün daşlarını birinci çıxaran oyunçu qalib olur.
Təsəvvür edin ki, sizin on dörd daşınız evdədir, bir daş isə evdən kənarda qalıb. Zəriniz ideal gəlsə belə, həmin son daş gətirilməyincə evdəki daşları çıxarmağa başlamırsınız. Bu sadə məqam oyunun üç mərhələsini ayırmağa kömək edir: daşları yola salmaq, hamısını evə toplamaq və çıxarma mərhələsini düzgün başa çatdırmaq.
Oyuna təzə başlayanlar bəzən bir daşla çox uzağa getməyə çalışıb digər daşları geridə saxlayırlar. Daşların birlikdə harada yerləşdiyi çox vaxt bir daşın getdiyi məsafədən daha vacib olur. Gedişin sonunda yalnız irəliləməyə deyil, növbəti zərlərə də baxın.
Uzun nərddə başlanğıc: baş nədir?
Uzun nərddə hər oyunçunun on beş daşı bir nöqtədə üst-üstə düzülür. Bu başlanğıc yığını baş adlanır. Başlar taxtanın diaqonal qarşı künclərində yerləşir. Öz gediş istiqamətinizlə nömrələyəndə başınız 24-cü nöqtə sayılır. Rəqib də öz yolunun başlanğıcında eyni sayda daşı saxlayır. İki tərəf eyni fiziki istiqamətdə, saat əqrəbinin əksinə irəliləyir.
Adi bir gedişdə başdan yalnız bir daş çıxarmaq olar. Zərlərdə iki ayrı rəqəmin görünməsi iki yeni daşı başdan çıxarmaq hüququ vermir. Başdan çıxmış daş isə zərlərin göstəricilərinə uyğun daha irəli hərəkət edə bilər. Birinci gedişdə müəyyən qoşalar üçün istisna var: 6 və 6, 4 və 4, yaxud 3 və 3 gəldikdə, tam gedişin rəqibin yerləşməsinə görə mümkün olmadığı vəziyyətdə iki daşın başdan çıxmasına icazə verilə bilər.
Bu istisnanı ümumi qayda kimi yadda saxlamayın. İkinci və üçüncü gedişlərdə eyni zər gələndə başdan iki daş çıxarmağa özbaşına qərar vermək olmaz. Dəqiq hallar Uzun nərdin qaydaları səhifəsində ayrıca izah edilir.
Uzun nərddə 6 və 5 nümunəsi
Fərz edək ki, başlanğıcda bütün daşlarınız 24-cü nöqtədədir. Atışınızda altı və beş düşüb. 18-ci və 13-cü nöqtələrə enmək mümkündürsə, eyni daşı əvvəl 24/18, sonra 18/13 istiqamətində aparmaq olar. Cəmi on bir addım getmisiniz, amma başdan cəmi bir daş çıxarmısınız. Qaydaya uyğun olan məhz bu incə fərqdir.
Həmin atışda bir daşı 24-dən 18-ə, başqa daşı isə 24-dən 19-a çıxarmaq adi gediş üçün düzgün deyil. Burada məsələ zərlərin sayında yox, başın məhdudiyyətindədir. Xüsusən fiziki taxtada oynayan yeni oyunçular bu səhvə tez-tez yol verirlər, çünki hər zəri ayrıca daş üçün icazə kimi qəbul edirlər.
Bir də başqa vəziyyətə baxın. Başdan əvvəllər çıxmış daşınız 18-ci nöqtədədir. Yeni altılıq onu 12-yə, beşlik isə başqa qanuni gedişi edə bilər. Burada artıq başdan yeni daş çıxarılmır. Rəqibin bağladığı nöqtələr mane olmursa, zərlərin bölüşdürülməsi daha çevik olur. Hər bir gedişdən əvvəl başlanğıc nöqtəsini yoxlayın.
Niyə uzun nərddə daş vurulmur?
Uzun nərddə rəqibin bir daşı nöqtəni bağlamaq üçün kifayətdir. Siz həmin nöqtəyə enə, rəqibin daşını kənara ata və öz daşınızı yerinə qoya bilməzsiniz. Bu oyun növündə qısa nərddəki kimi daş vurmaq və bara düşmüş daşı yenidən daxil etmək mexanizmi yoxdur. Oyunun gərginliyi daha çox yolun bağlanması və vaxtında açılması üzərində qurulur.
Məsələn, sizin daşınız 12-ci nöqtədədir, dörd gəlir, lakin 8-ci nöqtəni rəqib tutur. 12/8 gedişi mümkün deyil. Başqa daş həmin dördlükdən istifadə edə bilirsə, onu araşdırmaq lazımdır. Müəyyən hallarda iki zərin ikisini də işlətmək məcburidir. Hər ikisi ayrı-ayrılıqda mümkün, birlikdə qeyri-mümkündürsə, böyük zərin oynanması qaydası tətbiq olunur.
Uzun nərddə ardıcıl altı nöqtəni bağlamaq ayrıca şərtə tabedir. Bütün on beş rəqib daşının yolunu tam kəsən qanunsuz altılıq divar qurmaq olmaz. Beşlik ardıcıl blok avtomatik qadağan edilmir. Həqiqi vəziyyətə baxmaq lazımdır; sadəcə sıra ilə altı daş görmək hökm vermək üçün yetərli deyil.
Qoşa gələndə dörd hərəkət
Qoşa, yəni iki zərdə eyni rəqəm düşdükdə, o rəqəm dörd dəfə istifadə olunur, əgər hər dörd addım qanunidirsə. Uzun nərddə başı artıq tərk etmiş bir daşınız 18-ci nöqtədə olsun. 3 və 3 düşdükdə, yol açıqdırsa, həmin daşı 18/15, 15/12, 12/9, 9/6 ardıcıllığı ilə dörd dəfə aparmaq mümkündür. Dörd addımın hamısını bir uzun hərəkət kimi düşünmək səhv ola bilər, çünki aralıq nöqtələrin qanuniliyi ayrıca yoxlanmalıdır.
Qısa nərddə də qoşa dörd istifadə deməkdir, ancaq rəqibin bağladığı nöqtələr və vurulma ehtimalı fərqli nəticə yaradır. Orada iki daşı dörd addımla aparmaq, dörd ayrı daşı oynamaq və ya bir daşı dəfələrlə hərəkət etdirmək mümkündür. Əsas şərt hər addımın icazəli olmasıdır.
Özünüzə kiçik məşq seçin: qoşa gələndə bir kağızda dörd yer ayırın. Hər qanuni addımdan sonra birini işarələyin. Əgər üçüncü addımda bağlı nöqtəyə rast gəlsəniz, başqa ardıcıllığın mümkün olub-olmadığını yoxlayın. Beləcə, qoşanı daha rahat öyrənəcəksiniz.
Qısa nərddə daşların düzülüşü
Tavla Classic və Tavla Modern eyni başlanğıc düzülüşündən istifadə edir. Öz baxışınızla 24-cü nöqtədə iki, 13-cü nöqtədə beş, 8-ci nöqtədə üç, 6-cı nöqtədə isə beş daş olur. Rəqibin daşları onun öz baxışına görə eyni qaydada düzülür. Rəqiblər ümumi taxtada qarşılıqlı əks istiqamətlərdə hərəkət edirlər.
Bu düzülüş uzun nərdin başda toplanmış on beş daşından tam fərqlidir. Qısa nərddə bir nöqtədə iki və daha çox öz daşınız varsa, rəqib həmin nöqtəyə enə bilməz. Yalnız bir daş qalıbsa, o zəif, yəni vurula bilən daş sayılır. Bəzi gedişlərdə həmin tək daşı qəsdən açıq saxlamaq strateji məqsədə xidmət edə bilər, lakin ilk oyunda riskə çox girməmək faydalıdır.
Başlanğıc taxtasında 3 və 1 gəldiyini düşünün. 8/5 və 6/5 hərəkətləri ilə 5-ci nöqtədə iki daş toplamaq mümkündür. Beləliklə, nöqtə bağlanır. Hərəkətləri nömrələrlə söyləmək zərlərin haraya xərcləndiyini dəqiq başa düşməyə kömək edir.
Daş vurmaq və bar qaydası
Qısa nərddə rəqibin tək daşının olduğu nöqtəyə qanuni gedişlə enəndə həmin daş vurulur və bar deyilən orta zolağa qoyulur. Məsələn, daşınız 8-ci nöqtədə, rəqibin bir daşı 5-ci nöqtədə olsun. Üç gəldikdə 8/5* ilə daşı vurmaq mümkündür. Ulduz işarəsi yazılı nümunədə vurulmanı bildirir. Sizin daşınız 5-də qalır, rəqibinki isə bara keçir.
Bara düşən daş geri qaytarılana qədər rəqib digər daşlarını hərəkət etdirə bilməz. Atılan zərdəki rəqəm rəqibin evində giriş nöqtəsinə uyğun gəlir. Giriş nöqtəsi iki və daha çox rəqib daşı ilə bağlıdırsa, ora enmək olmaz. İki giriş də bağlanmışsa, bəzi atışlarda oyunçu gedişsiz qala bilər.
Bu qaydanı uzun nərdlə qarışdırmayın. Uzun nərddə tək rəqib daşı bağlama üçün kifayətdir və heç kim onu bar üzərinə göndərmir. İlk dəfə iki oyunu növbə ilə oynayanda ən böyük səhvlər məhz burada baş verir.
06və 1: qısa nərdin açılış nümunəsi
Tavlanın standart başlanğıc vəziyyətini göz önünə gətirin. Altı və bir gəlsə, 13/7 və 8/7 oynayaraq 7-ci nöqtədə iki daş birləşdirmək mümkündür. Altılığı 13-cü nöqtədən başlayan daşa, birliyi isə 8-ci nöqtədəki daşa sərf etdiniz. Bu, yeni başlayan üçün zərlərin ayrı-ayrı işlədilməsinin yaxşı nümunəsidir.
İndi fərz edin ki, eyni zər sonrakı oyunda gəlib, amma daşlarınızdan biri bardadır. Bu dəfə 13-cü və 8-ci nöqtədəki daşları birinci oynamaq olmaz. Əvvəl bar üzərindəki daşı icazəli giriş nöqtəsindən daxil etmək lazımdır. Qalan zərin işlədilməsi yalnız bundan sonra qiymətləndirilir. Başlanğıcda düzgün sayılan hərəkət daha sonra məcburi qaydaya görə mümkün olmaya bilər.
Gedişinizi seçməzdən əvvəl özünüzə üç sual verin: bardakı daş varmı, hər iki zər işlədilə bilirmi, hansı aralıq nöqtələr açıqdır? Bu suallar çox vaxt hazır kombinasiya əzbərləməkdən daha faydalıdır.
Məcburi gedişi başa düşmək
Nərddə hər istədiyiniz anda gedişdən imtina etmək olmur. İki zərin hər ikisi oynana bilirsə, ikisini də işlətməlisiniz. Yalnız biri mümkündürsə, o oynanır. İki rəqəm ayrı-ayrılıqda mümkün olduğu halda ardıcıl hər ikisi istifadə oluna bilmirsə, daha böyük rəqəmə üstünlük verilir. Qoşa gələndə də mümkün qədər çox addım işlədilir.
Fərz edin ki, qısa nərddə bir vəziyyətdə həm 2, həm 6 ayrıca mümkün görünür, lakin hər ikisini bir yerdə oynamağın qanuni ardıcıllığı yoxdur. İstədiyiniz üçün ikini seçə bilməzsiniz. Böyük zər qaydası işə düşür. Uzun nərddə də tam gediş öhdəliyi var, sadəcə orada rəqib daşının nöqtəni bağlaması başla bağlı məhdudiyyətlə birləşə bilər.
Rəqiblə mübahisə etməmək üçün əvvəlcə mümkün gedişləri sayın, sonra hansının daha ağıllı olduğunu düşünün. Qaydalar icazəli variantları müəyyən edir, strategiya isə onların arasından seçim etməyə kömək edir.
Daşları evə necə gətirmək olar?
Sizin eviniz öz yolunuzdakı son altı nöqtədir. Daşlarınızın hamısı buraya gələndən sonra çıxarma mərhələsi başlayır. Hələ kənarda bir daşınız qalıbsa, evin içində neçə daş olmasından asılı olmayaraq çıxarmağa başlamaq olmaz. Məqsədi bilmədən yalnız yüksək zərlərin dalınca qaçmaq nəticədə gedişləri çətinləşdirir.
Evdə 6, 4 və 2-ci nöqtələrdə daşlarınız olduğunu düşünün. Altı və dörd gəlibsə, başqa maneə yoxdursa, müvafiq nöqtələrdən daş çıxarmaq olar. 6-cı nöqtə boş, 5-ci nöqtə isə ən yüksək dolu nöqtədirsə, altılıqla 5-dən daş çıxarmaq icazəli ola bilər. Ancaq daha yüksək dolu nöqtə varsa, həmin halın qaydası ayrıca nəzərə alınmalıdır.
Qısa nərddə evdən daş çıxararkən tək daşınızı vurarlarsa, o bara qayıdır. Artıq çıxarma prosesini davam etdirməzdən əvvəl həmin daşı girişdən başlayaraq yenidən evə gətirməlisiniz. Uzun nərddə vurulma olmadığı üçün bu xüsusi problem yaranmır.
Mars nədir, nəticə necə hesablanır?
Adi uzun nərd qələbəsi bir xal sayılır. Qalib on beş daşı çıxardığı vaxt uduzan hələ heç bir daş çıxarmayıbsa, buna mars deyilir və iki xal hesablanır. Nard Online üçün təqdim edilmiş qaydalarda qısa nərdin mars nəticəsi də ikiqat sayılır. Bəzi xarici backgammon qaynaqlarında başqa xal növləri izah edilir, ancaq həmin nəticələri tətbiqə təsdiqlənmiş funksiya kimi təqdim etmək olmaz.
Mars almaq arzusu oyunu korlamamalıdır. Yeni başlayan oyunçu artıq qələbə qazandığı vəziyyətdə əlavə üstünlük axtararkən tempi itirə bilər. Əvvəl daşları düzgün çıxarmağı, sonra rəqibin hansı vəziyyətdə qaldığını qiymətləndirməyi öyrənin. Əgər qarşınızdakı adam artıq bir daşını çıxarıbsa, mars şərti yerinə yetmir.
Onlayn masalarda istifadə edilən sikkələr yalnız virtual əyləncə vahidləridir. Onları real pula çevirmək və hesabdan çıxarmaq mümkün deyil. Oyunun xal sistemini pul qazanmaq vədi ilə qarışdırmaq düzgün olmaz.
Brauzerdə ilk məşq
Nard Online oyununun brauzer versiyası buradadır. Bu ünvan qaydalar məqaləsi deyil, oyunun özüdür. Əvvəlcə sadə çətinlikdə bot seçin. Nard Online Easy, Medium və Hard offline rəqiblər təqdim edir. Offline bot oyununda internet bağlantısına ehtiyac yoxdur. Hard səviyyəsi gələcək gedişləri nəzərə alır və mars üçün oynaya bilir.
Ekranda qanuni gedişlərin göstərilməsi yeni başlayan üçün faydalıdır. Daşı təsdiqləməzdən əvvəl geri qaytarma imkanı sayəsində başqa variantı da yoxlaya bilərsiniz. Hərəkəti sadəcə sürüşdürməkdənsə, zehində nöqtələri deyin: məsələn, 13-dən 7-yə altı, 8-dən 7-yə bir. Yadda qalan dərs bu kiçik hesablardan yaranır.
Nərd necə oynanılır? Uzun nərd və qısa nərd üçün başlanğıc bələdçisi: Android tətbiqi Google Play-də mövcuddur, iPhone versiyası isə hələ Apple yoxlamasındadır.
Birinci məşq: uzun nərd açılışı
Taxtada uzun nərd seçin və on beş daşı başda təsəvvür edin. Başın 24-cü nöqtə olduğunu, evinizin isə hərəkət yolunun son altı nöqtəsində yerləşdiyini yoxlayın. Zər atmazdan əvvəl rəqibin də eyni fiziki istiqamətdə getdiyini təkrar edin. Bu hazırlıq sadə görünsə də, istiqaməti qarışdırmağın qarşısını alır.
İndi beş və iki düşdüyünü düşünün. Enəcəyiniz nöqtələr açıqdırsa, başdan yalnız bir daşı çıxarıb əvvəl beş, sonra iki addım atmaq mümkündür. İki ayrı daşı hərəsini bir zərlə başdan çıxarmaq adi halda olmaz. Sonra altı və beşlə oxşar nümunəni qurun, ancaq ikinci eniş nöqtəsinin tutulduğunu fərz edin. Hansı başqa daşın hərəkəti mümkün ola bilər?
Məşqin sonunda özünüzə belə sual verin: rəqibin bir daşı niyə yolumu bağladı? Cavab qısadır, uzun nərddə həmin daş nöqtəni tutmaq üçün kifayətdir. Baş qaydasını və bloklamanı belə ayırd etdikdə oyunun məntiqi daha asan görünür.
İkinci məşq: qısa nərddə ilk vurulma
Qısa nərdin 24, 13, 8 və 6 düzülüşünü qurun. Bir neçə gedişdən sonra rəqibin tək daşının sizin 5-ci nöqtədə olduğunu təsəvvür edin. Daşınız 8-dədirsə və üç gəlirsə, qanuni şəraitdə həmin daşı vura bilərsiniz. İndi stolun digər tərəfində duran oyunçunun nə etməli olduğunu izləyin: bara düşmüş daş əvvəl oyuna daxil edilməlidir.
İlk baxışda zərlərin hansı rəqəmi göstərdiyini yoxlayın. Sonra həmin rəqəmin göstərdiyi giriş nöqtəsinin açıq olub-olmadığına baxın. İki və daha çox sizin daşınız orada dayanırsa, rəqib bu nöqtədən daxil ola bilmir. Qalan daşlar yalnız bar problemi həll olunduqdan sonra hərəkət edə bilər.
Bu məşq qısa nərdin ən vacib fərqini öyrədir. Uzun nərddə rəqibin tək daşına enə bilməzdiniz, qısa nərddə isə uyğun gedişlə onu vurub rəqibin bütün növbəsini çətinləşdirə bilərsiniz. Bir neçə dəfə təkrarlayın ki, qayda avtomatik yadda qalsın.
Üçüncü məşq: son daşları çıxarmaq
Əvvəlcə uzun nərddə bütün daşların evdə olduğunu fərz edin. Ən yuxarı dolu nöqtə 5-dir. Altı gəldikdə, daha yüksək dolu nöqtə yoxdursa, 5-dən bir daş çıxara bilərsiniz. Sonra fərqli taxta qurun: 6-da bir daş, 4-də iki daş, 1-də isə qalanları olsun. Altı və dördün burada necə istifadə olunduğunu izah edin.
İndi qısa nərddə evinizdə tək bir daşın açıq qaldığını və rəqibin hələ oyunda olduğunu düşünün. Həmin daşın vurulma ehtimalı oyunun bitməsinə təsir edə bilər. Bütün daşlar evə yığılmış olsa belə, gedişdən əvvəl nə qədər risk götürdüyünüzü soruşun. Vurulsa, daşı yenidən bara qoymalı və uzun yoldan evə qaytarmalısınız.
Çıxarma məşqini qoşa ilə də təkrarlayın. Dörd bərabər addımın hər biri qanuni olmalıdır. Son oyunda zərləri tələsik xərcləmək başlanğıcda etdiyiniz bütün zəhməti çətinləşdirə bilər. Daş sayını diqqətlə izləyin.
Qaydalardan strategiyaya keçid
İlk gün oyunçudan mürəkkəb ehtimal hesabı gözləmək lazım deyil. Əvvəl hansı daşın hara gedə biləcəyini dəqiq bilmək kifayətdir. Sonra gedişlərin növbəti zərə necə təsir etdiyini düşünməyə başlayın. Uzun nərddə əsas mövzular başdan düzgün çıxış, yolda tıxac yaratmamaq, ardıcıl bloklar və evə vaxtında gəlməkdir.
Qısa nərddə isə tək daşın təhlükəsizliyi, nöqtələri cüt daşla bağlamaq, rəqibi vurmağın faydası və bar girişinə nəzarət ön plana keçir. Eyni zər iki oyun növündə eyni strateji məna daşımır. Uzun nərddə bir daşın nöqtəni tutması müdafiədir, qısa nərddə həmin daş zəif yer ola bilər.
Mövzunu davam etdirmək üçün Uzun nərd strategiyası və Qısa nərd strategiyası məqalələrinə keçin. Hər ikisi ilk növbədə qanuni gedişi başa düşmüş oyunçular üçün nəzərdə tutulub. Tələsməyin, yaxşı nərd öyrənmək yığılan təcrübədir.
Dostla oynayarkən anlaşmaq
Eyni masada oynayanda oyunun növünü və qaydalarını əvvəlcədən razılaşdırın. Uzun nərd oynayan adamın qısa nərddəki vurulmanı gözləməməsi təbiidir. Əksinə, Tavla qaydası ilə böyümüş biri tək daşın niyə keçidi bağladığını soruşa bilər. Qaydaları oyunun ortasında dəyişmək anlaşılmazlıq yaradır.
Onlayn rejimdə Nard Online Quick Match vasitəsilə rəqib tapmağa, dəvət kodu ilə şəxsi otaq açmağa, dost masasını seçməyə və canlı oyuna baxmağa imkan verir. Könüllü səsli çat, yazışma və emoji reaksiyaları da var. İstənməyən oyunçunu səssizə almaq və ya şikayət etmək mümkündür. Zərlər serverdə atılır, vaxt bankı olan gediş saatı işləyir və bağlantı kəsiləndən sonra eyni taxtaya qayıtmaq olar.
Bütün bu rahatlıq yenə də qarşılıqlı hörmətə ehtiyac yaradır. Rəqibin yeni başladığını hiss edirsinizsə, qaydanı qışqıraraq deyil, bir konkret hərəkətlə izah edin. Nərd masası təkcə yarış yox, həm də ünsiyyət yeridir.
Başlanğıcda ən çox edilən səhvlər
Birinci səhv uzun nərddə başdan istənilən qədər daş çıxarmaqdır. İkinci səhv qısa nərddə bardakı daşı unudub başqa daş oynamaqdır. Üçüncü səhv zərlərin hər ikisi mümkün olduğu halda birini istifadə etməməkdir. Dördüncü səhv qoşanı iki dəfə oynamaqdır, halbuki dörd ayrıca istifadə nəzərdə tutulur.
Daha bir problem nöqtələrin müxtəlif baxış bucağından nömrələnməsidir. Nümunələrimiz həmişə hərəkət edən oyunçunun 24-dən 1-ə yolunu əsas götürür. Fiziki taxtada rəqibin yolu isə uzun və qısa nərddə müxtəlifdir. Bu qaydanı xatırlamaq gediş izahını xeyli asanlaşdırır.
Nəhayət, bir dəfə bəxtiniz gətiribsə, bunu gedişin həmişə yaxşı olması kimi qəbul etməyin. Həmin seçim başqa zərdə necə nəticələnərdi? Hər oyun bitəndən sonra yalnız bir çətin mövqeni yada salıb təhlil etmək daha sağlam öyrənmə üsuludur.
Yeddi oyunluq öyrənmə planı
Birinci oyunda uzun nərdi Easy botla oynayın və yalnız istiqaməti izləyin. İkinci oyunda baş qaydasını məqsəd seçin. Üçüncüdə daşların evə yığılmasına və çıxarılmasına diqqət ayırın. Dördüncü oyunda Tavla Classic seçin, 24, 13, 8 və 6 düzülüşünü yadda saxlayın. Beşincidə tək daşın vurulmasını və bar girişini izləyin. Altıncıda nöqtələri cüt daşla bağlamağa çalışın.
Yeddinci oyunda bütün qaydaları bir araya gətirin. Artıq hansı vəziyyətin niyə qadağan olduğunu öz dilinizlə izah edə bilirsinizsə, yaxşı irəliləmisiniz. Sonra Tavla Modern seçərək ikiqatlaşdırma kubunun məntiqini ayrıca öyrənə bilərsiniz. Kubu qısa nərdin Classic versiyasına və ya uzun nərdə aid etmək olmaz.
Əgər tək oynamaq istəmirsinizsə, Pass & Play rejimi ilə eyni cihazda yaşa uyğun dostla məşq edin. Digər rejimlərin seçimləri Nərdi onlayn oynamaq bölməsində müqayisə edilir. Yaxşı öyrənmə sürət deyil, hər gedişin səbəbini başa düşməkdir.
Növbəti oxu üçün istiqamət
Taxtanın dörd bölgəsini qarışdırırsınızsa, zər və taxta məlumatları bölməsindən və nərd sözlüyündən başlayın. Bir qaydanın qısa cavabını axtaranda nərd sualları faydalıdır. Növ fərqlərini geniş müqayisə etmək üçün nərd variantları səhifəsinə keçmək olar. Bunların hər biri ayrıca mövzudur, ona görə ilk oyunda hamısını birdən oxumağa ehtiyac yoxdur.
Əgər daha çox mənşə və ənənələr maraqlıdırsa, nərdin tarixini araşdırın. Tətbiqdə hansı imkanların olduğu isə Nard Online tətbiqi bölməsində göstərilir. Qısa nərdin dəqiq hərəkətlərini ayrıca Tavla qaydaları səhifəsindən yoxlamaq daha düzgün olar. Bu bağlantılar sizin hansı sualla qarşılaşdığınıza uyğun seçilib.
Tez-tez verilən suallar
Nərddə neçə daş olur?
İki oyunçu birlikdə otuz daşla oynayır, hər oyunçuda on beş daş var. Uzun nərddə hamısı başda başlayır. Qısa nərddə isə daşlar 24, 13, 8 və 6 nöqtələrində müəyyən qruplarla düzülür. Fərq ilk gedişdən etibarən nəzərə çarpır.
Uzun nərddə rəqibin daşını vurmaq olar?
Xeyr. Bir rəqib daşı həmin nöqtəni sizin üçün bağlayır. Daş vurmaq və bara göndərmək yalnız qısa nərdin, yəni Tavla Classic və Tavla Modern növlərinin əsas mexanikalarındandır. Qarışıqlıq olmaması üçün oynadığınız növü əvvəlcədən seçin.
Qoşa neçə dəfə oynanır?
Qoşa düşdükdə zərdəki rəqəm dörd dəfə istifadə olunur, əgər hamısı qanuni gedişdir. Uzun nərddə başdan çıxış məhdudiyyəti və ilk gediş istisnası ayrıca qüvvədə qalır. Qısa nərddə isə bağlı nöqtələr və bar vəziyyəti hərəkətləri dəyişdirir.
Başdan iki daş nə vaxt çıxır?
Adi halda başdan bir gedişdə yalnız bir daş çıxır. İlk gedişdə 6 və 6, 4 və 4, yaxud 3 və 3 düşdükdə müəyyən maneə şəraitində iki daşlıq istisna tətbiq edilir. Bu qaydanı sonrakı gedişlərə özbaşına genişləndirmək olmaz.
Qısa nərddə bar nə işə yarayır?
Vurulmuş tək daş bara qoyulur. Həmin oyunçu növbəti dəfə əvvəlcə bu daşı rəqib evində icazəli giriş nöqtəsinə yerləşdirməlidir. Giriş mümkün olmayanda başqa daşlarla hərəkəti davam etdirmək olmaz. Uzun nərddə belə mexanizm mövcud deyil.
Evdən daş çıxarmağa nə vaxt başlanır?
Bütün on beş daşınız evin son altı nöqtəsində olanda çıxarma mərhələsi başlayır. Zərlərə və dolu nöqtələrə uyğun çıxarış edilir. Qısa nərddə sonradan vurulan daşı yenidən evə gətirməyincə çıxarma davam etmir.
Mars nə deməkdir?
Mars qalib bütün daşlarını çıxardığı halda rəqibin hələ heç bir daş çıxarmadığı nəticədir. Nard Online qaydalarında bu nəticə iki xal kimi göstərilir. Daha mürəkkəb nəticə növlərini təsdiqlənmiş tətbiq qaydası kimi qəbul etmək olmaz.
İnternetsiz nərd oynamaq mümkündür?
Bəli, Nard Online Easy, Medium və Hard səviyyələrində offline bot oyunu təqdim edir. Bir cihazda iki nəfərin oynadığı Pass & Play də var. Canlı rəqiblə bağlantı və onlayn çat ayrıca internet imkanlarına əsaslanır.
Nərdi kompüterə yükləmədən oynamaq olar?
Nard Online brauzerdə oyun ünvanı vasitəsilə açılır. Bu, tam brauzer oyunudur. Saytdakı qayda məqalələrinin yerini tutmur, sadəcə öyrəndiklərinizi real taxtada sınamağa imkan verir.
Tavla Classic və Tavla Modern fərqi nədir?
Hər iki növdə daş düzülüşü, vurulma, bar və çıxarma mexanikası eynidir. Modern versiyada ikiqatlaşdırma kubu var, Classic versiyada isə yoxdur. Yeni başlayan üçün əvvəl Classic qaydalarını mənimsəmək daha rahat ola bilər.
Uşaqlar da bu tətbiqdə oynaya bilər?
Tətbiqin mağaza yaş göstəricisi 17+ və ya 18+ ola bilər, ona görə tətbiqdən istifadə üçün həmin yaş tələblərinə əməl edin. Bu öyrədici material da uyğun yaş qrupuna yönəlib. Real pul qazanma imkanı tətbiqin xüsusiyyəti deyil.
İlk oyundan sonra nə oxumaq lazımdır?
Çətinlik çəkdiyiniz mövzudan başlayın. Uzun nərddə baş qaydası və bloklar, qısa nərddə vurulma və bar daha vacibdir. Bunları bildikdən sonra strateji seçimlər və zər ehtimalları barədə oxumaq oyun təcrübənizə daha çox kömək edəcək.
Yekun
Nərdi öyrənmək üçün ən yaxşı başlanğıc eyni taxtada fərqli oyunların yaşadığını anlamaqdır. Uzun nərddə baş, ortaq fiziki istiqamət və daş vurulmaması əsas fərqlərdir. Qısa nərddə daşlar səpələnmiş düzülür, hərəkət istiqaməti qarşılıqlıdır, vurulan daş isə bara keçir. Qaydaları qarışdırmadan bir tam oyunu bitirin. Sonra bir çətin anı yenidən nəzərdən keçirin. Belə öyrənmə həm daha əyləncəli, həm də daha davamlı olur.