Zar aynı zar, oyun aynı oyun değil
Bir tavla masasında uzun süre altı bekleyen biri, peş peşe başarısız atışlardan sonra altının artık gelmesi gerektiğini düşünebilir. Bekleyiş uzadıkça bu duygu kuvvetlenir. Ancak zarlar bağımsız ve adilse geçmiş atışlar yenisinin hesabına girmez. İki zarın en az birinde altı bulunma olasılığı her yeni atışta 11/36 olarak kalır. Sıradaki altı sizin için daha değerli hâle gelmiş olabilir, fakat zarın davranışını bu önem değiştirmez.
Olasılık konuşurken üç soruyu birbirine karıştırmayın. Önce hangi zar çiftinin geleceğini sayarsınız. Sonra oynadığınız varyantın kurallarıyla hangi hamlenin yasal olduğunu incelersiniz. En sonunda bu hamlenin stratejik açıdan iyi olup olmadığını tartışırsınız. Birinci soru sayılarla, ikinci kurallarla, üçüncü ise konum değerlendirmesiyle ilgilidir. Yalnızca ilk soruyu cevaplayıp diğer ikisine kesin hüküm vermek oyunu yanlış okumaktır.
Nard Online üç oyun sunar: Long Nard, Tavla Classic ve Tavla Modern. Long Nard, yani uzun tavlada vurma yoktur; rakibin bir pulu bile noktayı kapatır. Kısa tavlada tek rakip pulu vurulup bara gönderilebilir. Modern sürümde ayrıca katlama küpü bulunur. Bu küp zarın gösterdiği adım sayısını değiştirmez. Dolayısıyla aynı beşlik atış uzun tavlada kapalı noktaya karşı işe yaramazken, kısa tavlada bir açığı vurabilir. Oyun çeşitlerini karşılaştırırken bu ayrımı esas alın.
Otuz altı karelik küçük laboratuvar
Birinci zarı 1'den 6'ya, ikinci zarı da 1'den 6'ya numaralandırın. Altı satır ve altı sütunluk bir çizelge elde edersiniz. Toplam hücre sayısı 6 çarpı 6, yani 36'dır. Birinci zar iki, ikinci zar beş gelirse bunu (2,5) olarak yazın. Birinci zar beş ve ikinci zar iki gelirse (5,2) yazın. Taş hareketi için bu iki atış benzer görünebilir ama olasılık hesabında ayrı sıralı sonuçlardır.
| İlk zar | İkinci zarla oluşan sonuçlar |
|---|---|
| 1 | (1,1), (1,2), (1,3), (1,4), (1,5), (1,6) |
| 2 | (2,1), (2,2), (2,3), (2,4), (2,5), (2,6) |
| 3 | (3,1), (3,2), (3,3), (3,4), (3,5), (3,6) |
| 4 | (4,1), (4,2), (4,3), (4,4), (4,5), (4,6) |
| 5 | (5,1), (5,2), (5,3), (5,4), (5,5), (5,6) |
| 6 | (6,1), (6,2), (6,3), (6,4), (6,5), (6,6) |
İki ile beşin gelme olasılığı iki başarılı hücre yüzünden 2/36, yaklaşık yüzde 5,56'dır. Beş beş için yalnızca (5,5) vardır. Olasılık 1/36, yaklaşık yüzde 2,78 olur. Bu fark küçük görünür ama açılışların, vuruşların ve sonraki zarları bekleme kararlarının hesaplanmasında sürekli karşımıza çıkar. Farklı iki sayıyı tek sonuçmuş gibi düşünmek hesapları saptırır.
Zarların yerini önemsemezsek 21 farklı çift türü kalır. Altı tane çift zar ve on beş tane farklı sayılı atış vardır. Yalnızca bu 21 tür üzerinden hesap yapıp hepsine aynı ağırlığı verirseniz hata yaparsınız. Farklı sayılı çiftlerin her biri iki farklı sıralamayla gelebilir. Her duble ise çizelgede yalnız bir hücre kaplar. Olasılık için 36 hücreyi esas almak bu nedenle güvenilir yöntemdir.
Duble: nadir bir yüz, sık görülen sınıf
Düşeş, yani altı altı, belirli bir çift zardır. Tek başına olasılığı 1/36'dır. Fakat herhangi bir çift gelmesini bekliyorsanız uygun altı hücre vardır: bir bir, iki iki, üç üç, dört dört, beş beş, altı altı. Bu nedenle herhangi bir duble olasılığı 6/36, yani 1/6 veya yaklaşık yüzde 16,67'dir. “Çift zar yüzde on altı gelir” sözü belirli bir duble için değil, tüm çiftler için geçerlidir.
Çift zarın kurallardaki etkisi de büyüktür. Dört dört attığınızda, izin verilen durumlarda dörtlük hareketi dört defa oynarsınız. Bir pulu tüm yolu tek hamlede atlatmış sayamazsınız. Her adımın iniş noktası açık olmalıdır. Uzun tavlada baştan pul çıkarma sınırlaması ve belirli ilk tur istisnaları ayrıca değerlendirilir. Kısa tavlada bar önceliği ve zorunlu hamlelerin tamamını kullanma ilkesi sonuçları kısıtlayabilir.
Üç bağımsız atışta en az bir çift görmenin hesabı da öğreticidir. Bir atışta çift görmeme olasılığı 5/6'dır. Üç kez üst üste çift görmemek 125/216 eder. Birden çıkarırsanız 91/216, yaklaşık yüzde 42,13 bulursunuz. Bunun anlamı üç tur içinde mutlaka işe yarayan bir çift geleceği değildir. Hatta işe yaramayan duble bazen savunma yapınızı kırmaya zorlayabilir. Zarın biçimi ile hamlenin faydası ayrı meselelerdir.
Aradığınız sayı en az bir zarda çıkar mı?
Diyelim ki açık bir noktaya ulaşmak için beş gerekiyor. İlk zarın beş olduğu altı sonuç, ikinci zarın beş olduğu altı sonuç vardır. (5,5) iki listede birden göründüğünden bir kez çıkarılır. Sonuç on bir başarılı hücredir. Belirli bir yüzün zarlardan en az birinde görünmesi 11/36, yaklaşık yüzde 30,56 olasılıkla gerçekleşir. Aynı hesap birden altıya kadar her sayı için geçerlidir.
Peki dört veya altı işinize yarıyorsa ne olacak? Uygun olmayan rakamlar bir, iki, üç ve beştir. İki zarın da bunlardan gelmesi için 4 çarpı 4, yani 16 sonuç vardır. Toplam 36 sonuçtan bu 16'yı çıkarın. En az bir dört veya altı görme olasılığı 20/36, yaklaşık yüzde 55,56'dır. Ancak karşı tarafta iki nokta kapalıysa bu iki sayı size gerçek bir hareket vermeyebilir. Hesaba mutlaka tahtayı dahil edin.
Bir sonraki yanlış anlaşılma zarların toplamıyla ilgilidir. İki zarın toplamının yedi olmasını istiyorsanız (1,6), (2,5), (3,4) ve tersleri olmak üzere altı sıralı sonuç bulursunuz. Fakat pulu yedi nokta ilerletmek çoğu durumda iki ayrı iniş gerektirir. Aradaki noktaların ikisi de kapalıysa hedef boş olsa bile birleştirilmiş hamle oynanamayabilir. “Zarlar yediyi veriyor” ile “pul yedi nokta yürüyebilir” cümlelerini birbirinin yerine kullanmayın.
Nokta numaraları kimin bakış açısından?
Örneklerimizde numaralar hareket eden oyuncuya göredir. Kısa tavlada kendi eviniz 1 ile 6, dış bölgeniz 7 ile 12, rakibin dış bölgesi 13 ile 18, rakibin evi 19 ile 24 arasındadır. Pul 24'ten 1'e doğru yol alır. Rakip aynı fiziksel noktaları ters yönde sayar. Sizin 1 noktanız rakibin 24 noktasıdır. Bunun için iki oyuncunun aynı taşı tarif ederken farklı sayılar söylemesi çelişki değildir.
Standart kısa tavla dizilişinde kendi 24 noktanızda iki pul, 13 noktanızda beş, 8 noktanızda üç, 6 noktanızda beş pul bulunur. Kısa tavlanın 2, 5, 3, 5 düzeni budur. Uzun tavlada ise on beş pul bir oyuncunun başında üst üste başlar ve oyuncular fiziksel tahta üzerinde saat yönünün tersine dolaşır. Bir eğitim görselinde iki düzenin karıştırılması, sonraki her hesap için yanlış referans üretir.
Açık bir tarif kuralı hatırlayın: “Tavla, benim 13 noktamdaki pulum, rakibin benim 8 noktamdaki tek pulu” ifadesi beşle doğrudan vuruş ihtimalini anlatır. “Long Nard, benim 13 noktamdan rakibin bulunduğu 8 noktaya” ifadesinde ise iniş kapalıdır. Noktaların sayısı aynı olsa bile hak edilen hareket aynı değildir. Oyun adını ve sayım yönünü belirtmek, uzun bir teknik açıklamadan daha fazla karışıklığı önleyebilir.
Pip sayısı: mesafeyi tek sayıya indirgemek
Pip sayısı, pullarınızın bitişe kadar katetmesi gereken kalan mesafelerin toplamıdır. Bir pul 13 noktasında duruyorsa on üç pip, 6 noktasında duruyorsa altı pip katkı yapar. Kısa tavlanın standart açılışı için hesabı yazalım: 2 çarpı 24 eşittir 48, 5 çarpı 13 eşittir 65, 3 çarpı 8 eşittir 24, 5 çarpı 6 eşittir 30. Toplam 167 pip çıkar.
Daha küçük bir ev pozisyonunda 6 noktasında iki, 4 noktasında üç ve 2 noktasında bir pul olsun. Kalan mesafe 12 artı 12 artı 2, yani 26 pip eder. Sayımı kolaylaştırmak için bir noktadaki pul sayısını nokta numarasıyla çarpın. Bunu tüm işgal edilen noktalarda tekrar edip sonuçları toplayın. Bir bakışta hangi tarafın daha fazla yolunun kaldığını anlamak için iyi bir başlangıçtır.
Ancak düşük pip sayısı otomatik olarak yüksek kazanma yüzdesi değildir. Kısa tavlada rakibin vurabileceği açık bir pulunuz varsa bir sonraki zarla bara gidebilir. Uzun tavlada vurma tehlikesi yoktur, buna karşılık kapılar yüzünden bazı sayıların gerçek değeri azalır. Toplamaya yakın safhada pulların birkaç noktada yığılması, büyük zarların bir bölümünü boşa harcatabilir. Gerçek yarış değerlendirmesi dağılıma ve hukukî hareket olanaklarına bakmalıdır.
Tek sayıyla vurma: basit konumun tuzağı
Kısa tavlada kendi 13 noktanızda pul, rakibin sizin 8 noktanızda tek pulu bulunduğunu düşünün. Bu pul bir açıktır; beşlik zarla 13'ten 8'e inerek vurulabilir. En az bir beş gelme olasılığı 11/36'dır. Bu sayıyı söz konusu doğrudan vuruşu destekleyen zar olasılığı olarak kullanabilirsiniz. Fakat her pozisyon için koşulsuz kesin vurma oranı şeklinde yayınlamamalısınız.
Önce bardaki pullarınıza bakın. Bir pulunuz bardaysa yeniden girme zorunluluğu önceliklidir. Hedefteki tek rakip pul ikiye çıkarsa kapı kapanır. Diğer zarı oynama zorunluluğu da hareket sırasını etkileyebilir. Açığın beş pip uzakta olması bu koşullardan herhangi birini ortadan kaldırmaz. Bir oran vermeden önce hangi varsayımları kullandığınızı söylemeniz gerekir.
İki farklı sayı size vurma fırsatı veriyorsa olasılıkları düz toplamayın. Hem üç hem beş içeren bir atış iki sayımda da bulunur. En az bir üç veya bir beş gelmesi 20/36'dır, 22/36 değildir. Ayrıca ortaya çıkan sayının kullanılıp kullanılamayacağını her sonuç için ayrı kontrol etmelisiniz. Özellikle birden fazla vuruş yolu ve zorunlu hamle kuralı aynı anda devreye girdiğinde yalnızca kısayol formülü yeterli olmaz.
Birleşik hareket için ara inişler
Sizin 13 noktanızda bir pul var ve yedi pip uzaktaki 6 noktasında rakibin tek pulu bulunuyor. Zarların toplamını yedi yapan çiftler 1 ile 6, 2 ile 5, 3 ile 4'tür. Her birinin iki sıralaması olduğundan toplam altı zar sonucu vardır. Ancak 13'ten 6'ya iki aşamalı yürümek için ara noktalardan en az bir hareket sırası boyunca geçişin yasal olması gerekir.
Mesela üç ve dört için önce 13'ten 10'a, sonra 10'dan 6'ya gitmeyi düşünebilirsiniz. Tersi sırayla 13'ten 9'a, ardından 9'dan 6'ya ilerlemek de adaydır. Her iki ara iniş rakip tarafından kapatılmışsa zarın toplamı yedi olduğu hâlde vurma gerçekleşmez. Diğer pul hareketleri ve zorunluluklar da sonucu etkileyebilir. Olasılığın payına yalnızca gerçekten yasal vuruş imkânı veren hücreleri koymak gerekir.
Bu durum bize önemli bir yöntem verir: Önce 36 zar sonucunu yazın. Her sonuç için olası hamle sıralarını kurallarla kontrol edin. En az bir yasal vurma içeren sonuçları yalnız bir defa işaretleyin. Son olarak işaretli hücre sayısını 36'ya bölün. Kestirme hesaplar yalnızca belirli ve açık varsayımlar altında doğrudur. Gerçek maç konumları bu varsayımları sık sık bozar.
Barda bekleyen pulun giriş tablosu
Kısa tavlada vurulan pul, diğer taşlar hareket etmeden önce rakibin evine yeniden girmelidir. Giren oyuncunun bakışına göre bir zarı 24 noktasına, iki zarı 23 noktasına, altı zarı 19 noktasına karşılık gelir. Rakibin iki veya daha çok pulla tuttuğu giriş noktası kapalıdır. Rakip tek pul bırakmışsa oraya girerek vurmak mümkündür. Giriş ihtimalini hesaplarken açık noktanın bu anlamını esas alıyoruz.
Altı olası giriş noktasından k tanesi kapalı olsun. İki zarın da kapalı sayılardan gelmesi durumunda giriş yapılamaz. Başarısız sıralı sonuçların sayısı k karesidir. Bu yüzden bir bardaki pulun en az bir zarı kullanarak giriş imkânı bulması (36 eksi k kare)/36 olur. Hesap tüm hareketlerin tamamlanacağını değil, ilk giriş için en az bir zarın uygunluğunu gösterir.
| Kapalı giriş noktası | Girebilen zar sonuçları | Olasılık |
|---|---|---|
| 0 | 36/36 | %100 |
| 1 | 35/36 | %97,22 |
| 2 | 32/36 | %88,89 |
| 3 | 27/36 | %75 |
| 4 | 20/36 | %55,56 |
| 5 | 11/36 | %30,56 |
| 6 | 0/36 | %0 |
Beş kapı kapalıysa yalnızca bir zar yüzü sizi oyuna sokabilir ve onu en az bir zarda görme ihtimali 11/36'dır. Altı kapı kapalıysa hiçbir giriş mümkün değildir. Barda pul varken başka pul oynayarak sırayı kurtaramazsınız. Bu sonuçların hiçbiri uzun tavlaya aktarılmaz; uzun tavlada vurma ve bar mecburiyeti bulunmaz. Tavla kurallarını bu ayrımla okuyun.
Uzun tavlada tek pul da kapıdır
Uzun tavlanın pek çok sorusu zar tablosundan çok inişin mümkün olup olmadığıyla ilgilidir. Örneğin kendi numaralandırmanıza göre 17 noktasındaki pulunuzu beşle 12 noktasına geçirmek istiyorsunuz. Rakibin 12 üzerinde yalnız bir pulu bile varsa bu nokta kapalı sayılır. Beş gelmiş olması hareketi yasallaştırmaz. Diğer zarı farklı sırada kullanmak veya başka pulu oynatmak mümkün olabilir; bunun için gerçek tahtaya bakılır.
Uzun tavlada tüm pullar başlangıçta baş üzerinde toplanır. Normalde baştan tur başına yalnız bir pul ayrılabilir. Oyun sahibinin tanımladığı özel ilk tur koşulu, rakibin engellemesi yüzünden zarın tam kullanılamadığı bazı 6 ve 6, 4 ve 4, 3 ve 3 atışlarını kapsar. Bu üç belirli dubleden her biri 1/36 olasılıkla çıkar. Fakat istisnanın devreye girme ihtimali, rakibin o anda hangi noktaları kapattığı bilinmeden hesaplanamaz.
Altı ardışık kapalı nokta oluşturmak da koşulsuz serbest değildir. Eğer oluşturulan blok rakibin on beş pulunun tamamını geride hapsetmişse Nard Online için belirtilen kural bunu yasaklar. Dolayısıyla bir zar dizisinin istenen kapıyı tamamlamaya yetmesi onu otomatik olarak yasal yapmaz. Sayıların uyumunu değil, hareketten sonra oluşan konumu da kontrol etmek gerekir. Daha ayrıntılı örnekler için uzun tavla stratejisine bakılabilir.
Ortalama yedi mi, sekizden fazla mı?
Tek bir adil zarın beklenen değeri 3,5, iki zarın yüzleri toplamının ortalaması yedidir. Ancak tavlada çift zar dört hareket sunduğundan nominal ilerleme potansiyeli sadece bu toplamla ölçülmez. Otuz altı sıralı sonuç üzerinde zar yüzlerinin iki yüzlü toplamı 252 pip eder. Dubleler için iki ek hareket sayıldığında buna 42 pip eklenir. Nominal toplam 294, ortalama 294/36 yani 49/6 veya yaklaşık 8,17 pip olur.
Buradaki 8,17 değeri gerçekleşecek hareket mesafesini garanti etmez. Arada kapalı noktalar varsa zar kullanılamayabilir. Toplama safhasında küçük noktadaki pulu büyük zarla çıkarırken gösterilen değerin bir kısmı kullanılmaz. Kısa tavlada vurulma, bir pulun daha uzun yolu tekrar almasını gerektirebilir. Uzun tavlada baştan çıkış kuralı bazı zarların toplam hareketini sınırlar. Bu yüzden pip sayısını 8,17'ye bölerek oyunun bitiş turunu güvenilir biçimde bulamazsınız.
Rakibinizden 20 pip öndeyseniz durumunuzu sayıyla tarif etmiş olursunuz; maçın kazanıldığını ispatlamış olmazsınız. Oyun temastaysa vuruş ihtimali tüm yarış hesabını değiştirebilir. Temas kalmadıysa evdeki dağılım belirleyici olur. Eğitim amacıyla her turdan sonra pip farkını kaydedin ve hangi zarın gerçekten ne kadar ilerleme sağladığını not edin. Sayıların oyun kararlarıyla kurduğu bağ böyle görünür hâle gelir.
Pul toplarken büyük zarın her pibi kullanılamaz
Kısa tavlada tüm pullar kendi eve girdikten sonra toplamaya başlanır. Diyelim ki 6 ve 4 noktalarında birer pulunuz var. Altı ve dört attığınızda bu iki pulu çıkarma imkânı doğar. Şimdi tüm kalan pulların 1 ve 2 noktalarında olduğunu düşünün. Altı gelmesi, daha yüksek noktada pul yoksa ilgili toplama kuralıyla bir pul çıkarmanıza imkân verebilir. Ama altı hareket puanının tamamı sahada ilerlenmiş değildir.
Bazen buna harcanan ya da boşa giden pip denir. Dağılımı dengeli olan ev pozisyonu ile pulları tek noktada yığılmış ev pozisyonu aynı pip sayısında olsa bile farklı davranabilir. Birinde daha çok zar verimli kullanılır, diğerinde büyük zarlar israf edilir. Ayrıca hâlâ rakiple temas varsa açığa pul bırakma tehdidi, toplama hesaplarından önce dikkate alınmalıdır. Saf yarış durumuyla temaslı pozisyon aynı model değildir.
Uzun tavlada da tüm on beş pul eve toplanmadan pul çıkarmak mümkün değildir. Dönüş yolundaki bloklar ve baştan çıkış düzeni, son ev dağılımının nasıl oluştuğunu etkiler. Aynı zar matematiği iki oyunun ortak yönüdür, ama matematiğin uygulandığı yasal hamle kümesi ayrı ayrı belirlenir. İyi bir oyuncu yalnızca zar toplamına değil, bir sonraki zarın hangi noktada işe yarayacağına bakar.
Şüpheli görünen seri gerçekten kanıt mı?
Bir arkadaşınız arka arkaya üç kere çift atmış olabilir. Tam bu üç önceden belirlenmiş turda çift gelme olasılığı (1/6) küpü, yani 1/216'dır. Düşük bir ihtimal, olayın imkânsız olduğu anlamına gelmez. Çok sayıda oyun ve çok sayıda tur içinde ilginç serilerin bir yerde ortaya çıkması doğaldır. Olay bittikten sonra en çarpıcı örneği seçmek, önceden aynı örneği tahmin etmekten farklıdır.
Zarların adil olup olmadığını ciddi biçimde araştırmak için tüm atışları tanımlı biçimde toplamak gerekir. Hangi sonuçların kaydedildiği, eksik verilerin olup olmadığı, yeterli örnek sayısına ulaşılıp ulaşılmadığı ve hangi istatistiksel testin uygulandığı açık olmalıdır. Bir kötü akşam veya tek bir olağanüstü vuruş tek başına manipülasyon kanıtı sayılmaz. Bunun tersi de doğrudur: teknik açıklamada sunucu üzerinde zar üretildiğinin yazması bağımsız sertifika yerine geçmez.
Nard Online sahibinin ürün tanımında çevrimiçi zarların sunucuda üretildiği belirtiliyor. Bunun bağımsız denetimden geçtiğine dair ayrı bir kanıt bu kapsamda verilmemiştir. Ayrıca çevrimiçi masalarda kullanılan sanal coin'lerin gerçek para değeri yoktur ve nakde çevrilemez. Bu sayfadaki olasılık bilgileri para kazanma tavsiyesi değil, bir masa oyununun zarını doğru yorumlama rehberidir. Oyun içi yaş sınırlamasına ve adil oyun davranışına da uyulmalıdır.
İyi diyagramın kuralları
Tavla tahtasında 24 uzun üçgen nokta, her tarafta on iki nokta ve ortada bar bulunur. Ceviz, meşe, mermer veya farklı kaplamalar yüzeyi değiştirebilir. Bunların hiçbiri iki zarın 36 sıralı sonuç üretmesi gerçeğini değiştirmez. Öğrenirken önemli olan açık ve koyu pulları ayırt edebilmek, noktaları doğru saymak, zarı net görmek ve hangi oyuncunun bakış açısını kullandığınızı bilmektir.
Eğitim görsellerinde Long Nard konumuna bar üzerinde vurulmuş pul eklemeyin. Tavla açık pul vuruşunu anlatıyorsanız tek rakip pulun hedef noktada doğru çizildiğinden emin olun. Altı noktalı bir ev resmi çizerken diğer üçgenleri gereksiz süsle kapatmayın. Görselin estetik olması yetmez; okurun o resmi taklit ederek yasal bir hamle yapabilmesi gerekir. Nard sözlüğü açıklamalarını doğru diyagramlarla desteklemek bu yüzden önemlidir.
Fiziksel tahta seçerken taşların kaymadan durmasını, zıt renklerin rahat görülmesini ve zarların kolay okunmasını önceleyebilirsiniz. Özellikle başlangıç düzeyinde malzemenin pahalı olması değil, düzenin anlaşılabilir olması fark yaratır. Zarları ortak kurallarla atmak, masanın yüzeyini düzgün tutmak ve anlaşmazlıkları atıştan önce kararlaştırmak masa adabının parçasıdır. Çevrimiçi oyunda da sesli sohbeti saygılı kullanmak ve rahatsız edici davranışı bildirmek aynı anlayışın devamıdır.
Beş somut hesap alıştırması
Alıştırma 1. Bir sonraki atışta kesin olarak dört dört bekliyorsunuz. Başarılı yalnız bir sıralı sonuç olduğundan ihtimal 1/36'dır. Bütün dublelerin olasılığı olan 1/6'yı buraya yazmayın.
Alıştırma 2. En az bir üç gerekiyorsa ilk zarda üç olan altı, ikinci zarda üç olan altı hücreyi sayın. Üç üç ortak hücresi bir kez çıkarılır. Sonuç 11/36 olur.
Alıştırma 3. İki ya da beş yardımcıysa işe yaramayan yüzler 1, 3, 4, 6'dır. İkisinin de yaramaması 16/36 olduğundan en az bir uygun sayının gelmesi 20/36'dır.
Alıştırma 4. Kısa tavlada dört giriş noktası kapalı. Barda tek pul için iki zardan en az biriyle giriş bulma şansı (36 eksi 16)/36, yani 20/36'dır. Diğer zorunlu hareketler ayrıca kontrol edilir.
Alıştırma 5. Kendi 24 noktanızda bir, 8 noktanızda iki, 3 noktanızda üç pul var. Pip sayısı 24 artı 16 artı 9, yani 49'dur. Bu bir kazanç yüzdesi değil, kalan mesafe hesabıdır.
Bir çalışmayı masada iki kişinin birlikte yapması çok yararlıdır. Biri zar karelerini sayar, öteki her karede yasal hamle bulunup bulunmadığını kontrol eder. Anlaşmazlık çıkarsa önce oyunun uzun tavla mı kısa tavla mı olduğunu sorun. Sonra nokta yönünü, bar mecburiyetini ve ara inişleri gözden geçirin. Çoğu hata bir bölme işleminden değil, bu ön bilgilerin eksik olmasından kaynaklanır.
İşin pratiğini görmek için çevrimiçi oyun kılavuzunu, kısa tavla stratejisini, en sık sorulan soruları, öğrenmeye başlangıç sayfasını ve oyun uygulaması tanıtımını karşılaştırın. Sayıların masada neye karşılık geldiğini öğrenmek için böyle ayrı bağlamlar üzerinden düşünmek, tek başına ezber yapmaktan daha faydalıdır.
Sıkça sorulan sorular
İki zarın kaç farklı sıralı sonucu vardır?
İki adil altı yüzlü zar 36 eşit olasılıklı sıralı sonuç verir. Zar sırası önemsenmezse 21 çift türü kalır ama bunlar eşit olasılıklı değildir.
Duble gelme olasılığı nedir?
Herhangi bir çift zar için 6/36, yani 1/6 geçerlidir. Belirli bir çift, örneğin altı altı, 1/36 olasılıkla gelir.
En az bir altı gelmesi ne kadar olasıdır?
11/36, yaklaşık yüzde 30,56'dır. Aynı sayı tüm belirli zar yüzleri için geçerlidir.
Pip sayısı nasıl bulunur?
Hareket eden oyuncunun bakışından her noktadaki pul sayısını nokta numarasıyla çarpıp sonuçları toplarsınız. Standart kısa tavla açılışı 167 piptir.
Yedi pip ilerideki açık pulu her yedi toplamıyla vurabilir miyim?
Hayır. İki zarla oluşan ara inişlerin de açık olması ve tüm zorunlu hareket kurallarının karşılanması gerekir.
Barda bekleyen pul beş kapalı noktaya karşı ne sıklıkla girer?
Tek bardaki pul ve yalnız bir açık giriş sayısı varsa en az bir zarda uygun sayıyı görme şansı 11/36'dır.
Uzun tavlada bar için olasılık hesaplanır mı?
Hayır. Uzun tavlada vurma ve bar yoktur. Burada baştan çıkarma, kapalı inişler ve yasal blok koşulları incelenir.
Çift zar kaç hareket verir?
Çift zar aynı sayıyla dört hareket hakkı sağlar, fakat her hareketin kurallara uygun olması gerekir.
Sunucuda zar üretimi bağımsız adillik sertifikası mıdır?
Hayır. Sunucuda üretim teknik bir özelliktir; bağımsız sertifika iddiası için ayrı bir denetim kaynağı gerekir.
Olasılık kazananı kesin olarak belirler mi?
Hayır. Olasılık zar dağılımını anlatır. Pozisyon, strateji, bar, bloklar ve zorunlu hamleler sonuca etki eder.
Özet
Tavla zarı için en önemli sayılar 36 sıralı sonuç, 21 sırasız çift türü, altı duble ve belirli bir sayıyı içeren 11 sonuçtur. İki farklı sayı birlikte tam olarak 2/36 olasılıkla gelir. Bir vuruş yüzdesi yalnızca açıkça tanımlanmış bir kısa tavla pozisyonuna aittir; uzun tavlada ise kapılar ve baştan çıkış kuralları ayrı hesaplanır. Pip sayısı mesafeyi gösterir, sonucu ilan etmez. Zarın verdiği fırsatı tahtanın gerçekten kabul edip etmediğini kontrol ettiğinizde olasılık öğrenimi stratejik değere dönüşür.